Gửi bạn, người hôm nay vẫn đang mải miết đi tìm "Bánh quy Dubai dẻo"
Từ socola Dubai đến kẹo hồ lô, những tâm tư ẩn sau vị ngọt ngào
Lời mở đầu: Khi cánh cửa cửa hàng tiện lợi mở ra
"Anh ơi, bánh quy đó về chưa ạ?"
Thứ chúng ta tìm kiếm là chiếc bánh, hay là sự ủi an?
"Ting ting-."
10 giờ đêm, tan làm về, tiếng chuông cửa hàng tiện lợi vang lên lảnh lót như một thứ "tiếng chuông Pavlov" của người hiện đại. Cửa vừa mở, mắt tôi đã theo bản năng liếc ngay về phía kệ bánh kẹo, chính xác là cái góc "Hàng mới về" bắt mắt nhất.
Mục tiêu hôm nay có cái tên thật kêu: "Bánh quy socola phong cách Dubai", hay gọi tắt là "Bánh quy Dubai dẻo".
Nhưng hiện thực lúc nào cũng phũ phàng. Trên cái kệ trống trơn chỉ còn lại tấm bảng "Tạm hết hàng" lạnh lùng. Tôi chạm mắt với bạn nhân viên bán thời gian. Chưa kịp để tôi mở miệng, bạn ấy đã lắc đầu như thấu hiểu sự đời:
Bước chân ra khỏi cửa hàng sao mà nặng trĩu. Ơ hay, rốt cuộc nó là cái gì chứ? Chỉ là không mua được chiếc bánh quy to bằng lòng bàn tay thôi mà, có cần phải tủi thân đến thế không? 4.000 won (tầm 75k tiền Việt), bằng nửa bát cơm canh, thêm chút nữa là đủ ly cà phê rồi còn gì.
Nhưng trên đường lê bước về nhà, tôi ngẫm nghĩ. Có thật thứ chúng ta điên cuồng tìm kiếm chỉ là hương vị của mẩu bánh quy đó không?
Mới mấy tháng trước thôi, chúng ta còn phát cuồng vì những xiên kẹo hồ lô (tanghulu) giòn tan lớp đường bọc. Trước đó nữa là xếp hàng rồng rắn chờ ăn lẩu Mala cay tê lưỡi, hay xa hơn là cuộc chiến săn lùng bánh mì Pokemon ở siêu thị. Người lớn thì tặc lưỡi: "Sao bọn trẻ bây giờ cứ làm quá lên thế nhỉ". Tin tức thì ngày ngày phân tích đầy lo ngại về "thói tiêu dùng khoe khoang của Gen Z" hay "cú sốc đường".
Nhưng tôi muốn nhìn nhận chuyện này theo một cách khác.
Chúng ta đang cố gắng mua "niềm hạnh phúc rẻ nhất và chắc chắn nhất".
Khi tiền lương chỉ lướt qua tài khoản như một cơn gió, ngôi nhà mơ ước thì xa vời vợi, mở tivi lên toàn tin tức thở dài, thì chiếc bánh quy 4.000 won kia lại hứa hẹn mang đến cho chúng ta "một niềm vui không biết phản bội".
Khoảnh khắc tiếng sợi mì Kataifi vỡ tan giòn rụm trong miệng giúp ta tạm quên đi lời càm ràm của sếp, lớp sốt hạt dẻ cười (pistachio) dẻo quánh, béo ngậy ôm ấp lấy một ngày dài mệt nhoài. Cảm giác an tâm nho nhỏ rằng "À, mình cũng đã bắt kịp cái trend thấy trên Instagram rồi", đó chẳng phải là lý do chúng ta đẩy cửa bước vào cửa hàng tiện lợi mỗi ngày sao?
Cuốn sách này sẽ lần theo hành trình kỳ lạ và ngọt ngào của món socola đến từ sa mạc Dubai xa xôi, xem làm cách nào nó chiếm lĩnh ngôi vương tại các cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc. Và rồi, ta sẽ nhìn thấu những nỗi cô đơn, nhu cầu được công nhận, và cả cái tâm thế tự vỗ về bản thân "Hôm nay mày đã vất vả rồi" ẩn sau những trào lưu ấy.
Nào, giờ thì hãy mở cửa và bước vào nhé.
Dù bánh quy Dubai có thể đã cháy hàng, nhưng những câu chuyện ấm áp và "ngon lành" để lấp đầy chiếc bụng đói của tâm hồn bạn thì vừa mới được lên kệ đây.
Phần 1. Cơn bão ngọt ngào từ sa mạc
Sự khởi đầu của trào lưu Dubai
Chương 1. Dubai thì không biết, nhưng socola thì nhất định phải ăn
: Hành trình món tráng miệng Trung Đông lạ lẫm trở thành ông hoàng cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc
Nói thật lòng đi các bạn, nhắc đến "Dubai", cái gì hiện lên trong đầu bạn đầu tiên?
Tòa tháp Burj Khalifa chọc trời? Tom Cruise leo tòa nhà bằng tay không trong phim Nhiệm vụ bất khả thi? Hay là hổ báo đi dạo ngoài đường và siêu xe chạy đầy phố? Chắc phần lớn sẽ nghĩ đến "dầu mỏ", "sa mạc" và "thành phố của giới siêu giàu".
Thế nhưng, ở Hàn Quốc năm 2024, Dubai được định nghĩa hơi khác một chút. Đó là "Đất nước có món socola siêu ngon".
Thật kỳ lạ đúng không? Một món tráng miệng từ Trung Đông xa lạ, cách chúng ta cả 10 tiếng bay, lại trở thành "Vua" của các cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc. Chúng ta chẳng quan tâm hoàng tử Dubai ăn tối món gì, nhưng lại khao khát được nếm thử cái thỏi socola màu xanh trông như quái vật kia một lần trước khi chết, chỉ vì thấy nó hiện trên tab Khám phá của Instagram.
Cú ném bóng ngọt ngào từ TikTok
Mọi chuyện bắt đầu chỉ từ một video 15 giây.
Video về thanh socola của hãng 'Fix' ở Dubai đã đánh sập thuật toán toàn cầu. Khi thanh socola cục mịch được bẻ đôi cái "tách", lớp nhân màu xanh lá dẻo quánh bên trong chảy ra.
Ban đầu ai cũng nghi ngờ. Nhưng khoảnh khắc Influencer trong video cắn một miếng, âm thanh "Rộp rộp!" vang lên. Cái tiếng động ấy đánh thẳng vào màng nhĩ của người xem toàn thế giới và nhấn nút kích hoạt dopamine sâu trong tế bào não. Danh tính của nó chính là sự kết hợp giữa sốt hạt dẻ cười và sợi mì 'Kataifi' - một loại mì sợi nhỏ của vùng Trung Đông.
Người Hàn Quốc đặc biệt phát cuồng vì cảnh này. Tại sao ư? Vì chúng ta là dân tộc "ăn bằng mắt trước, ăn bằng tai sau". Món tráng miệng lạ lẫm kích thích cả thị giác lẫn thính giác này ngay lập tức leo lên hàng "Món chưa ăn bao giờ nhưng nhìn là biết vị gì, thế nên lại càng phát điên vì thèm".
Cách chúng ta nhớ nhung một đất nước chưa từng đặt chân đến
Điều thú vị là 99% những người dẫn đầu trào lưu này chưa bao giờ đến Dubai. (Bao gồm cả tôi.)
Nhớ lại những món ăn hot trend ngày xưa xem. Bánh bông lan khổng lồ Đài Loan bắt đầu từ những người đi du lịch Đài Loan về và "không quên được hương vị ấy". Phở Việt Nam hay Ramen Nhật Bản cũng vậy. "Kỷ niệm du lịch" là hạt giống của trào lưu.
Nhưng lần này thì khác. Chúng ta không đi du lịch để ăn, mà chúng ta ăn để đi du lịch.
Nằm ườn trong phòng, qua màn hình điện thoại, chúng ta tưởng tượng và tiêu thụ hương vị của Dubai. Không có 2 triệu won (khoảng 40 triệu đồng) mua vé máy bay, nhưng bỏ ra 20.000 won (400k) mua thanh socola thủ công để nếm chút vị ngọt ngào của "Oil Money" (tiền dầu mỏ) thì được. Đây chính là phương pháp du lịch ẩm thực mới của xã hội siêu kết nối: "Du lịch vị giác tại gia".
Cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc - Nhà máy nhanh nhất thế giới
Thứ biến khát khao này thành hiện thực không ai khác chính là các cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc.
Ngay khi tiếng kêu gào "Đi Dubai mua thì xa và đắt quá" vang lên, ngành thực phẩm Hàn Quốc đã chuyển động với tốc độ đáng sợ.
Phân tích công thức gốc, tìm nguyên liệu thay thế, vận hành nhà máy và tung ra sản phẩm chỉ trong vòng một, hai tháng. Seoul là thành phố nhập khẩu trend nhanh nhất thế giới, và cũng tiêu hóa chúng nhanh nhất. Nhờ vậy, chúng ta có thể thưởng thức hương vị sa mạc ngay tại khu phố nhà mình với đôi dép lê mà không cần hộ chiếu.
Tóm lại, cơn sốt "Socola Dubai" không đơn thuần là tin tức về một món ăn ngon mới xuất hiện.
Nó là một sự kiện đậm chất Hàn Quốc, được sinh ra từ sự gặp gỡ giữa tính tò mò "cái gì hot nhất thế giới thì tao cũng phải thử cho bằng được" của người Hàn và khả năng thực thi "khách hàng muốn thì xuống địa ngục cũng phải lấy về" của doanh nghiệp Hàn.
Nào, giờ thì quên Dubai đi. Với chúng ta, cái quan trọng hơn là thanh "Socola Dubai chuẩn Hàn" mà chủ cửa hàng tiện lợi đang giấu dưới quầy, hay đang được giao dịch trên chợ đồ cũ Danggeun kìa. Có phải vị Dubai chuẩn không á? Quan trọng gì chứ. Bây giờ miệng tôi thấy ngọt và giòn tan là được rồi.
Chương 2. Giữa 'Giòn rụm' và 'Dẻo quánh': Dân tộc cuồng kết cấu
: Tại sao chúng ta lại phát cuồng vì ASMR và ám ảnh với cảm giác nhai?
Người Hàn Quốc là những "Chuyên gia về kết cấu" (Texture Sommelier) tinh tế nhất thế giới.
Bạn biết khoảnh khắc khó xử nhất khi giới thiệu đồ ăn Hàn cho bạn bè nước ngoài là gì không? Chính là lúc phải giải thích sự khác nhau giữa 'Jjon-deuk' (dẻo dai), 'Jjol-git' (dai giòn), 'Chal-ji-da' (dẻo dính), 'Kku-deok' (dẻo quánh/đặc), và 'Kkodel-kkodel' (sần sật) bằng tiếng Anh. Với họ, tất cả chỉ là "Chewy" (dai/phải nhai) mà thôi.
Nhưng với chúng ta, cái sự "dai" của bánh gạo tokbokki, cái sự "dẻo quánh" của bánh nếp mật ong Yakgwa, và cái sự "sần sật" của lòng nướng là một trời một vực. Chúng ta là dân tộc coi trọng cảm giác vật lý trong khoang miệng, tức là Kết cấu (Texture), ngang bằng hoặc thậm chí hơn cả Hương vị (Taste).
Những người ăn bằng âm thanh: "Ear-gasm" và Dopamine
Lý do Socola Dubai nổi lên nhanh chóng ở Hàn Quốc, tôi dám khẳng định là nhờ "Âm thanh".
Bật Youtube Short lên mà xem. Tiếng cắn socola ngay sát micro.
"Rộp-p-p!"
Thứ âm thanh gãy vỡ giòn tan nghe như tiếng củi khô cháy tí tách, hay tiếng bước chân trên tuyết. Tiếng sợi mì Kataifi vỡ vụn bên trong đánh thẳng vào thùy trán của não bộ. Gọi nôm na là "Sướng tai" (Ear-gasm).
Hàn Quốc là "tổ nghề" của "Mukbang" và "ASMR". Chúng ta có văn hóa ăn uống kỳ lạ là vừa ăn cơm vừa xem người khác ăn và nghe tiếng họ nhai. Bởi vì thông tin thính giác kích thích não bộ trực quan hơn cả thị giác. Socola Dubai thành công không chỉ vì nó ngọt, mà vì nó là "Thực phẩm giải trí" tối đa hóa khoái cảm thính giác.
Phải nhai mới sống được: Mối quan hệ giữa Stress và Cơ hàm
Vậy tại sao chúng ta lại muốn đập vỡ, nghiền nát và nhai ngấu nghiến một cái gì đó đến thế?
Có một lý do sinh học và khá buồn ở đây. Chính là "Stress".
Về mặt tâm lý học, khi con người lo lắng hay căng thẳng, họ cố gắng hạ thấp mức Cortisol thông qua hành động nhai (vận động cơ hàm). Thời nguyên thủy, gặp thú dữ thì phải nghiến răng mà chiến đấu, bản năng đó vẫn còn sót lại.
Nhưng trong khu rừng bê tông nơi công sở, chúng ta không thể cắn xé thú dữ (tức là Sếp) được. (Làm thế là còng tay số 8 ngay). Thay vào đó, chúng ta chạy ra cửa hàng tiện lợi lúc tan tầm để tìm kiếm sự "Thỏa mãn thay thế".
- Lớp đường bọc kẹo hồ lô vỡ tan rôm rốp.
- Miếng mực khô hay kẹo dẻo dai dai nhai mãi không nát.
- Và giờ là chiếc bánh quy Dubai vừa giòn vừa dẻo.
Khi chúng ta nói "A, thèm cái gì để nhai quá", đó không phải là tín hiệu đói bụng, mà có lẽ là tín hiệu cầu cứu: "Hôm nay tao mệt quá, hãy làm dịu não tao đi".
Ngoài giòn trong ẩm: Lý tưởng về kết cấu của người Hàn
Thành ngữ 4 chữ mà người Hàn yêu thích nhất có lẽ là "Geot-Ba-Sok-Chok" (Ngoài giòn trong ẩm/mềm). Gà rán, bánh cá, bánh mì muối đều phải "Geot-Ba-Sok-Chok" thì mới bán được.
Cái món "Bánh quy Dubai dẻo" (Du-Jjon-Ku) đang hot bây giờ là biến thể hoàn hảo của kết cấu này.
Phần cốt bánh quy thì đặc và "dẻo" như bánh nếp mà người Hàn mê mệt. Nhưng bên trong lại chứa đầy sợi mì chiên (Kataifi) nên mỗi lần nhai là một lần "giòn tan".
Khi hai kết cấu mâu thuẫn này bùng nổ trong miệng, người Hàn mới cảm nhận được sự sung sướng tột đỉnh của ẩm thực. Cái tâm lý mâu thuẫn vừa muốn được vỗ về êm ái, lại vừa muốn đập phá cái gì đó của chúng ta đều nằm gọn trong chiếc bánh này.
Thế nên đêm nay, nếu ai đó hỏi "Sao mày kén chọn chuyện giòn mềm thế?", hãy dõng dạc trả lời:
"Tao không phải đang nếm vị, tao đang nhai và nuốt trôi nỗi stress của tao một cách thanh lịch đấy nhé."
Chương 3. Phép thuật "K-Patch": Sự ra đời của "Bánh quy" Dubai
: Khi không mua được socola thì ta làm thành bánh quy - Khả năng ứng biến (hay gọi là cơn điên) của người Hàn
Các bạn đã bao giờ thấy cái "Meme tỏi của người Hàn" trôi nổi trên mạng chưa?
Công thức nấu ăn nước ngoài bảo "Cho một tép tỏi" (One clove), thì người Hàn tự động hiểu là "Một thìa canh" (One Spoon), à không, "Một nắm tay" mới đúng. Với chúng ta, tỏi không phải là gia vị tạo mùi (Spice), mà là Rau củ (Vegetable) để nhai như khoai tây hay cà rốt.
Đây chính là điểm khởi đầu cho tinh hoa văn hóa ẩm thực Hàn Quốc: "K-Patch" (Hàn hóa).
Chúng ta không bao giờ chấp nhận văn hóa bên ngoài y nguyên bản gốc. Chúng ta nhất định phải biến đổi nó cho hợp khẩu vị, tốc độ và "số lượng" của mình. Trong vụ "Socola Dubai" này, đặc tính chủng tộc ấy lại được phát huy không thương tiếc.
Không có thì tự làm, mà làm phải to hơn, đặc hơn
Socola Dubai bản gốc khó mua như hái sao trên trời. Đặt hàng nước ngoài thì phí ship đắt hơn tiền bánh, mùa hè thì chảy nước. Dân tộc bình thường chắc sẽ bảo "Thôi tiếc nhỉ, để sau ăn" rồi bỏ cuộc.
Nhưng người Hàn là dân tộc không biết từ bỏ.
"Không mua được socola chứ gì? Thế mang cái nhân (hạt dẻ cười + Kataifi) ra đây. Tao lấy cái khác bọc lại là được chứ gì!"
Và thế là "Bánh quy socola phong cách Dubai", hay gọi tắt là "Bánh quy Dubai dẻo" ra đời.
Tại sao lại là bánh quy? Vì socola nguyên khối thì dễ chảy quá, mà ăn lại không no. Người Hàn tuy có "cái bụng riêng dành cho đồ tráng miệng", nhưng tráng miệng cũng phải chắc dạ. (Chúng ta là những kẻ nghiện tinh bột, ăn cơm xong phải tráng miệng bằng cơm rang mà).
Thế nên thay vì lớp vỏ socola mỏng manh, chúng ta đặt sốt hạt dẻ cười lên trên cục bột bánh quy to bằng lòng bàn tay, rồi phủ socola lên. Đây không phải là biến tấu đơn thuần. Nó là sự tái sáng tạo ở cấp độ "Độ chế điên cuồng".
Máu, mồ hôi và đường của đội ngũ phát triển cửa hàng tiện lợi
Đứng đầu cơn điên này là các đội ngũ phát triển sản phẩm PB (Nhãn hiệu riêng) của cửa hàng tiện lợi.
Hãy nhìn sản phẩm kết hợp giữa CU và tiệm bánh hot hit "Hàng xóm Tongtonge" ở Apgujeong mà xem. Họ vứt bỏ luôn hình dáng thanh socola của bản gốc. Thay vào đó, họ chọn hình dáng tròn dẹt kiểu "Bánh quy Yakgwa" mà người Hàn mê mệt.
Tôi tưởng tượng ra cảnh tượng gấp gáp trong phòng họp trụ sở chính ngay khi trend vừa nổ ra.
"Trợ lý Kim, Dubai đang hot đấy. Ra mắt sản phẩm trong 2 tuần cho anh."
"Sếp ơi, không nhập khẩu được mì Kataifi ạ?"
"Thế thì chiên mì somen, rang mì ngô hay làm cái gì cũng được, miễn ra cái kết cấu đấy! Phải làm cho bằng được!"
Có khi các nhà phát triển còn chưa được nhìn thấy thanh socola Dubai thật bao giờ. Chắc họ đã thức trắng đêm vật lộn với bột mì, bám víu vào mỗi cái mô tả "giòn và bùi" trên YouTube. Kết quả là "Bánh quy Dubai kiểu Hàn" ra đời: ít ngọt hơn bản gốc, dẻo hơn, và quan trọng nhất là "Dễ mua". Đó chính là sức mạnh của K-Patch.
Mọi con đường đều dẫn về 'K-Dessert'
Như Macaron khi đến Hàn Quốc biến thành "Ttung-caron" (Macaron béo) kẹp 3 tầng nhân,
Như bánh sừng bò bị ép vào máy làm waffle thành "Croffle",
Socola Dubai khi đặt chân lên đất Hàn cũng tái sinh thành "Bánh quy dẻo".
Người nước ngoài có thể chỉ trích "Đây đâu phải hàng chuẩn (Authentic)!". Nhưng mà có sao đâu? Văn hóa là thứ luôn chảy trôi và biến đổi.
Chúng ta không nếm vị gió cát sa mạc, mà đang nếm "Vị ngọt sáng tạo" được chở trên những chiếc xe tải giao hàng của cửa hàng tiện lợi Hàn Quốc. Biến cái ngon thành ngon hơn, biến cái khó ăn thành dễ ăn. Chẳng phải "Thuật giả kim kiểu Hàn" này là năng lực cạnh tranh mạnh nhất của Hàn Quốc thế kỷ 21 sao?
Chương 4. "Open Run" cửa hàng tiện lợi và Chợ đồ cũ Danggeun
: Tại sao chúng ta bỏ ra công sức trị giá 40.000 won chỉ để mua chiếc bánh 4.000 won
Mấy năm trước, bạn còn nhớ cơn địa chấn "Bánh mì Pokemon" làm rung chuyển cả Hàn Quốc không? Cái cảnh dựng lều trước siêu thị từ tờ mờ sáng, đuổi theo xe tải giao hàng như phim zombie ấy.
"Ơ hay, người lớn cả rồi mà vì miếng bánh mì cỏn con lại làm thế à?"
Anh trợ lý Kim từng tặc lưỡi chê bai, nhưng lần này anh ấy cũng dính chấu. Tan làm, tay anh cầm chặt điện thoại, màn hình mở sẵn app tra tồn kho "Pocket CU". Ngón tay anh run run bấm nút làm mới (F5). Mục tiêu duy nhất: chiếm được "Bánh quy phong cách Dubai" mà cửa hàng tiện lợi khu phố chỉ nhập về đúng 2 cái.
"Danggeun!" Khu chợ kỳ lạ nơi bánh quy được giao dịch
Những kẻ bại trận trong chuyến lưu diễn cửa hàng tiện lợi (hay còn gọi là "Chạy show CVS") sẽ đi đâu? Trung tâm thương mại? Không. Họ đến thế giới của icon màu cam, "Danggeun Market" (Chợ đồ cũ Cà rốt).
"Danggeun!" (Cà rốt!)
Tiếng thông báo vui tai vang lên cùng bài đăng mới.
[BÁN] Bánh quy socola Dubai 1 cái. (Chưa bóc)
Giá là 8.000 won, gấp đôi giá gốc 4.000 won. Thậm chí có nơi còn hét "Bán cả lô 20.000 won, chốt đơn nhanh". Ngày xưa thì kiểu gì cũng bị báo cáo là "bán đồ ăn dở", "đùa giỡn với đồ ăn", nhưng giờ thì khác.
Người mua: "Làm ơn bán cho em đi ạ ㅠㅠ Em không mặc cả đâu."
Khung chat như chiến trường. Có người trả thêm tiền (mua lại giá cao), có người chịu tốn tiền taxi khứ hồi sang tận phường bên cạnh để lấy. Tính ra tiền bạc, thời gian, công sức để mua 1 cái bánh quy, chắc cũng ngót nghét hơn 40.000 won.
Dưới góc độ "tiêu dùng hợp lý" trong sách kinh tế học thì đây là điên rồ. Bỏ ra chi phí gấp 10 lần để đổi lấy lợi ích của món đồ 4.000 won ư?
Chúng ta không mua bánh, chúng ta mua "Cảm giác thành tựu"
Nhưng con người vốn đâu phải loài động vật hợp lý trí. Đặc biệt là trước sự "Khan hiếm" (Scarcity), chúng ta càng mất hết lý trí.
Cảm giác khi đạp cửa xông vào cửa hàng tiện lợi và nắm chặt chiếc bánh quy cuối cùng trong tay, không đơn thuần là "Woa, ngon quá".
Đó là cảm giác Thành tựu nguyên thủy: "Làm được rồi!", "Tao là kẻ chiến thắng của khu này!"
Trong cuộc sống thường nhật lặp đi lặp lại nhàm chán, công việc chẳng có gì theo ý mình, chiến thắng trong cuộc chiến giành giật bánh quy nhỏ bé này mang lại liều dopamine khá phê. Cảm giác ưu việt khi sở hữu món đồ "mới ra" mà người khác đang giậm chân thèm muốn. Những tin nhắn DM tới tấp "Trời ơi, mua ở đâu thế?" khi đăng ảnh lên Story Instagram.
Chúng ta không mua cái bánh 4.000 won, có lẽ chúng ta đã mua "Chiếc cúp chiến thắng" chắc chắn nhất của ngày hôm nay.
Vừa chửi dân đầu cơ (Reseller) vừa mở ví
Tất nhiên, mấy tay "Reseller" (Dân buôn lại) lợi dụng kẽ hở này thì thật đáng ghét.
Nhưng tôi cũng hiểu tâm lý của những người sẵn sàng trả thêm tiền. Với người hiện đại, "Thời gian" quý hơn tiền bạc. Thà trả thêm 5.000 won để ăn cho sướng còn hơn tốn năng lượng chạy quanh 5 cái cửa hàng tiện lợi. Đây không phải lười biếng, mà là sự theo đuổi hiệu quả đầy chua xót của người bận rộn.
Hôm nay trên Danggeun Market vẫn có người đăng bài "Tìm mua bánh quy Dubai".
Nhìn những dòng chữ khẩn thiết ấy, tôi nghĩ: Chúng ta làm thế vì đói thật sao, hay vì muốn xác nhận "Mình cũng là một thành viên của xã hội này" bằng cách bắt kịp chuyến tàu cuối của trào lưu?
Dù là gì đi nữa, cái khoảnh khắc ngại ngùng nhưng đầy quyết tâm khi gặp người lạ qua app đồ cũ để nhận lấy cái bánh quy. Sau này nhìn lại, chẳng phải đó sẽ là cảnh tượng vừa buồn cười vừa đáng nhớ nhất năm 2024 sao?
Chương 5. Vị ngon do TikTok sinh ra, Reels nuôi lớn
: Nếu không cướp được ánh nhìn trong 15 giây thì đó là đồ ăn dở
Các cụ có câu "Bánh ngon thì trông cũng đẹp". Nhưng năm 2024, câu tục ngữ này cần sửa lại.
"Bánh mà trông không đẹp, thì ngay từ đầu còn chẳng có cơ hội được người ta ăn."
Thời đại mà khi tìm quán ngon, người ta bấm vào hashtag Instagram trước khi đọc bài review dài ngoằng trên Naver Blog. Giờ đây chúng ta nếm bằng võng mạc của mắt trước khi nếm bằng gai vị giác của lưỡi. Thời đại "Thị giác thống trị Vị giác" đã đến.
Nghi thức toàn dân: Mỹ học của cú "Ban-Gal-Shot" (Bổ đôi)
Cảnh tượng quyết định khiến Socola Dubai tạo nên hội chứng toàn cầu là gì?
Chính là khoảnh khắc con dao chạm vào, lớp vỏ socola cứng vỡ ra cái "Tách", và lớp nhân hạt dẻ cười dẻo quánh trào ra như dung nham "Ào ạt".
Chúng ta gọi đó là "Ban-Gal-Shot" (Cảnh bổ đôi/Cảnh mặt cắt).
Dù là bánh mì mới ra lò hay bánh quy dẻo, điểm chung của các món tráng miệng hot trend bây giờ là cái "mặt cắt" này phải đẹp. Bề ngoài thôi chưa đủ. Phải bổ ra thấy kem chảy như thác đổ, hay lộ ra mặt cắt sặc sỡ thì mới đạt chuẩn.
Tại sao ư? Có thế mới gây sốc thị giác cho những người bên kia màn hình điện thoại, như muốn hét lên: "Nhìn này! Nó đặc ruột thế này cơ mà!" Giờ đây, đồ ăn phải nhường cho ống kính camera ăn trước khi đưa vào miệng. "Từ từ! Đừng ăn vội! Phải chụp mặt cắt đã!" - Bạn đã nghe câu hét này ở nhà hàng ít nhất một lần rồi chứ?
Quy luật 15 giây: Tại sao Mì lạnh Bình Nhưỡng thất bại trên TikTok
Đứng sau nỗi ám ảnh thị giác này là con quái vật khổng lồ mang tên "Short-form" (Video ngắn).
TikTok, YouTube Shorts, Instagram Reels. Ngữ pháp của các nền tảng này rất tàn nhẫn. Video bắt đầu mà trong 3 giây đầu không thu hút được ánh nhìn, ngón tay sẽ vuốt (Swipe) sang video tiếp theo không thương tiếc.
Trong thế giới 15 giây này, "hương vị sâu lắng, tinh tế" không có chỗ đứng.
Ví dụ nhé? Món 'Mì lạnh Bình Nhưỡng' nhạt thếch nhưng càng nhai càng bùi rất khó hot trên short-form. Trên màn hình, nó chỉ là bát mì sũng nước.
Ngược lại, nước dùng đỏ lòm của Lẩu Mala, lớp đường lấp lánh của Kẹo hồ lô, lớp nhân xanh lá trào ra của Bánh quy Dubai kích thích não bộ chỉ trong 1 giây.
"Woa, đỉnh vãi."
Màu sắc trực quan và kết cấu lộng lẫy khiến người ta phải thốt lên như thế mới là bí quyết được thuật toán lựa chọn. Ngon hay dở tính sau. Phải bắt mắt trước đã thì mới thành "món ăn có tồn tại".
Thời đại của sự quá đà: To hơn, nhiều hơn, lộng lẫy hơn
Phải chăng vì thế mà đồ tráng miệng dạo này ngày càng "quái dị" và quá đà?
Bánh hamburger chồng tầng cao ngất không thể nhét vừa miệng, bánh donut bơm kem nhiều đến mức muốn nổ tung, kem sữa chua với topping chất cao như núi.
Những thứ này không được thiết kế cho kích cỡ miệng người. Chúng là thiết kế được tính toán để lấp đầy màn hình dọc tỷ lệ 16:9 của điện thoại thông minh.
Có người chỉ trích đây là "ẩm thực giả tạo làm màu". Nhưng tôi muốn gọi nó là "Cách ăn uống mới của thời đại thông tin". Chúng ta không còn cảm thấy no chỉ bằng dạ dày. Chúng ta nạp những hình ảnh lộng lẫy bằng mắt, và cảm thấy no nê về mặt tâm lý nhờ số lượt Like, rồi mới nghĩ "Mình đã ăn ngon".
Bạn, người đang lang thang tìm bánh quy Dubai, bạn đang đói bụng, hay cái Feed Instagram của bạn đang đói?
Sao cũng được. Nếu nó có thể mê hoặc người ta trong 15 giây, thì chắc chắn nó là một món ăn "Ngon" (Tasteful - Có gu) rồi.
Phần 2. Gia phả của các trào lưu:
Kẹo hồ lô đi, Bánh quy Dubai đến
Chương 6. Tàu lượn siêu tốc Mặn-Ngọt
: Ăn lẩu Mala xong ăn kẹo hồ lô. Full-course kích thích dạ dày và dopamine.
Với thế hệ 1020 (Thanh thiếu niên và độ tuổi 20) ở Hàn Quốc, có một luật bất thành văn còn mạnh hơn cả hiến pháp.
Chính là "Ăn lẩu Mala xong mà không ăn kẹo hồ lô là có tội", hay còn gọi là quy tắc 'Mala-Tanghulu'.
Thực đơn kỳ quái này không đơn thuần là thứ tự ăn uống. Nó là cơ chế khoái lạc sinh hóa được thiết kế cực kỳ tinh vi. Và khi độ hot của kẹo hồ lô hơi giảm nhiệt, một kẻ to lớn và nặng đô hơn đã lấp vào chỗ trống. Đó là nhân vật chính của chúng ta, "Bánh quy Dubai dẻo".
Tình yêu biến thái: Hành hạ lưỡi rồi lại vỗ về nó
Hiệp 1, Lẩu Mala.
Chọn độ cay 'Cấp 3' (cỡ Mì gà cay) hoặc 'Cấp 4' (Vị địa ngục), và tận hưởng cảm giác tê dại (Ma, 麻) của hoa tiêu làm tê liệt lưỡi. Nói chính xác thì vị cay không phải vị giác mà là "Xúc giác đau" (Pain). Chúng ta đang bỏ tiền ra để yêu cầu đánh đòn cái lưỡi của mình.
Tại sao ư? Vì để làm dịu cơn đau này, não bộ sẽ tiết ra "Endorphin", một loại thuốc giảm đau tự nhiên. Cảm giác giải tỏa khi dùng ớt chọc thủng cái bụng đang đầy ứ stress. Khoảnh khắc vừa hít hà "A, cay quá cay quá!" vừa toát mồ hôi hột, chúng ta cảm thấy mình đang sống.
Nhưng đau thôi chưa đủ. Giờ cần một "cầu thủ cứu viện" để xoa dịu cái lưỡi nát tươm. Hiệp 2, Tráng miệng xuất hiện.
Vượt qua 'Mặn-Ngọt' (Dan-Jjan) để đến thế giới 'Cay-Ngọt' (Maep-Dan)
Ngày xưa trend là ăn đồ mặn xong ăn đồ ngọt ('Dan-Jjan'), nhưng giờ cấp độ kích thích đã khác. Thời đại của 'Maep-Dan Maep-Dan' - dội đường cực độ (ngọt) vào sau vị lửa địa ngục (cay).
Kẹo hồ lô hot đến thế là vì cái cảm giác nhai 'rôm rốp' của lớp đường và vị chua ngọt của trái cây ngay lập tức gột rửa vị cay nồng đầy dầu mỡ của lẩu Mala. Quá trình chuyển từ [Đau đớn $\rightarrow$ Giảm đau] sang [Đường $\rightarrow$ Bùng nổ Dopamine].
Nhưng các quán kẹo hồ lô lần lượt đóng cửa, thay vào đó là Socola và Bánh quy Dubai. Tại sao?
Con người là động vật thích nghi, kẹo hoa quả không còn đủ đô để tạo ra dopamine nữa. Cần một cái gì đó béo hơn, dẻo quánh hơn, và đắt tiền hơn.
Khi đường huyết tăng vọt (Spike), chúng ta mới thấy an tâm
Bánh quy Dubai dẻo là bạn cặp hoàn hảo của lẩu Mala.
Vị béo ngậy của sốt hạt dẻ cười trong bánh quy lấp đầy lượng muối kích thích của lẩu Mala, vị ngọt của socola khiến ta quên đi nỗi đau nơi đầu lưỡi.
Hoàn thành course này, chuyện gì xảy ra trong cơ thể?
"Cú sốc đường huyết" (Blood Sugar Spike) xảy ra - đường huyết tăng thẳng đứng. Bác sĩ nghe xong chắc ôm gáy ngất xỉu, nhưng nghịch lý thay, người hiện đại lại tận hưởng cảm giác lờ đờ khi đường huyết vọt lên rồi tụt xuống dốc không phanh ấy, và lầm tưởng đó là "Cảm giác an yên".
Chắc vì đời quá khắc nghiệt, chẳng có gì theo ý mình, nên mình muốn tự tay lái cái tàu lượn đường huyết của mình chăng?
Câu này không đơn giản là rủ đi ăn.
Đó là lời tuyên bố bi tráng: "Hôm nay tâm trạng tao chạm đáy rồi, tao phải cưỡng ép kéo mood lên thôi. Tao sẽ hy sinh cái tụy để đổi lấy chút niềm vui."
Cái lưỡi của chúng ta không có ngày nghỉ. Bị hành hạ, rồi được an ủi.
Thói quen ăn uống đi qua đi lại giữa bể nước nóng và bể nước lạnh cực đoan này, có lẽ là bức chân dung buồn bã chân thực nhất về cuộc sống hàng ngày của chúng ta - xoay vần giữa cạnh tranh khốc liệt và mệt mỏi rã rời.
Thế nên đêm nay, bạn cầm chiếc bánh quy Dubai ở cửa hàng tiện lợi trên tay, đừng tự trách mình quá.
Bạn không đói bụng đâu, bạn đang đói sự ủi an đấy. (Tất nhiên, đường huyết đói buổi sáng mai thế nào thì tôi không chịu trách nhiệm nhé.)
Chương 7. Cuộc phản công của 'Halmanial': Tái khám phá bánh Yakgwa
: Thứ "Hip" nhất chính là thứ cổ nhất. (Hội chứng săn Yakgwa)
Bạn đã từng đến những "khu phố Hip" như Hongdae hay Seongsu-dong chưa?
Ở nơi tuyến đầu của các trào lưu mới nhất ấy, dạo này hay bắt gặp một cảnh tượng. Những bạn trẻ 'Gen Z' mặc áo croptop, quần ống rộng, tay không cầm cà phê mà cầm "Bánh Yakgwa" (bánh nếp mật ong), "Bánh Yanggaeng" (thạch đậu đỏ), hay "Bánh Gaeseong Juak" (bánh nếp chiên).
Đúng rồi đấy. Mấy cục màu nâu nâu thường bị hắt hủi trên mâm cúng lễ tết với câu hỏi "Cái này ai ăn?" ấy.
Chúng ta gọi họ là "Halmanial" (Halmoni/Bà nội + Millennial). Một thế hệ tân loài người phát cuồng vì những món ăn vặt ngày xưa kiểu bà ngoại như mè đen, ngải cứu, bột đậu, bánh Yakgwa. Rốt cuộc tại sao ở thế kỷ 21, món ăn vặt thời Joseon lại trở thành nhân vật chính của cuộc chiến "Yak-getting" (Yakgwa + Ticketing/Săn vé) khốc liệt hơn cả săn vé concert idol thế này?
Yakgwa chính là "Socola Dubai thời Joseon"
Thực ra nếu đặt bánh Yakgwa và Socola Dubai (hay Bánh quy Dubai) đang hot cạnh nhau, chúng giống nhau đến kinh ngạc.
- Yakgwa: Bột mì chiên dầu rồi ngâm trong mạch nha (siro).
- Bánh quy Dubai: Bột mì trộn bơ nướng lên rồi phủ đường/socola.
Cả hai đều là bom tấn cô đặc của [Tinh bột + Chất béo + Đường]. Và hơn hết, chúng là kết tinh của cái kết cấu mà người Hàn mê mệt: "Sự dẻo quánh" (Fudgy).
Khi đưa vào miệng, răng lún xuống một chút, càng nhai càng thấy vị béo ngậy và ngọt ngào tứa ra. Yakgwa thực chất chính là "K-Brownie" và là "Macaron thời Joseon". Tổ tiên chúng ta chắc hẳn mỗi khi stress cũng bảo: "A, tụt đường quá. Mang cho ta cái Yakgwa ra đây" cho mà xem.
Cuối cùng thì chỉ có hình thức thay đổi thôi, hàng trăm năm nay chúng ta vẫn lang thang tìm kiếm "vị ngọt đậm đặc" và "sự dẻo dính vào răng". Trào lưu Halmanial không phải tự nhiên mọc ra, mà là "ADN nghiện tinh bột" ngủ quên trong gen của chúng ta đã thức giấc dưới lớp vỏ bọc sành điệu.
Jangin Hangwa và Yak-getting: Chờ đợi cũng là một vị ngon
Trung tâm của cơn sốt này là tiệm "Jangin Hangwa" (Bánh kẹo truyền thống nghệ nhân) ở Uijeongbu.
Hàng ngàn người bấm chuột điên cuồng vào giờ mở bán online chỉ để mua một gói bánh Yakgwa lỗi (bị vỡ), và trên các trang đồ cũ, nó được bán lại với giá cao hơn.
"Ơ hay, ra cửa hàng tiện lợi bánh Yakgwa đầy ra đấy, việc gì phải khổ thế?"
Nhưng với Gen Z, Yakgwa thường và "Jangin Hangwa" là khác nhau. Bánh công nghiệp khô khốc không thèm chấp. Phải là bánh do nghệ nhân tự tay chiên, ngoài giòn trong đẫm mạch nha dẻo quánh (giống hệt Bánh quy Dubai!) - cái "Kết cấu" ấy phải sống động.
Sự khan hiếm này đã nâng tầm Yakgwa từ món ăn vặt thường ngày lên hàng "Hàng hiệu". Cảm giác thành tựu khi mua được thứ khó mua, và niềm tự hào "Tôi tiêu thụ bàn tay nghệ nhân (Craftsmanship) chứ không phải hàng công nghiệp". Đây chính là cốt lõi của "Hip Tradition" (Truyền thống sành điệu).
Không có gì là quê mùa, chỉ có những thứ được tái định nghĩa
Truyền thống không còn nhàm chán hay quê mùa nữa. Ngược lại, nó trở thành nội dung "Hip" và "Hiếm" nhất.
Uống trà Ssanghwa (trà thảo mộc) trong quán trà cũ kỹ hơn cả Starbucks được coi là "cảm tính Retro", tặng bánh nếp chiên thay vì Macaron được coi là hành động có gu. Với thế hệ trẻ đã chán ngấy văn vật phương Tây, những thứ xưa cũ của chúng ta lại tiếp cận họ như một "Kích thích tươi mới" (Fresh).
Nếu ăn Bánh quy Dubai chán rồi, hãy lấy cái bánh Yakgwa đông lạnh trong tủ ra cắn một miếng. Và cảm nhận đi.
"À, thì ra bà mình cũng là một 'Thiên tài kết cấu' (Texture Genius) đấy chứ."
Trào lưu cứ xoay vòng. Đến lúc socola sa mạc trở nên nhàm chán, biết đâu cơm cháy hay nước gạo rang lại gây ra cơn sốt xếp hàng dưới cái tên "K-Cereal" không biết chừng. Khẩu vị thì hay thay đổi, nhưng chân lý "Cái gì ngon thì vượt thời gian" là bất biến.
Chương 8. Nhà hàng xếp hàng, Bánh Bagel xếp hàng
: App xếp hàng đang thử thách sự kiên nhẫn của chúng ta như thế nào
7 giờ sáng cuối tuần, một con hẻm ở Anguk-dong.
Mặt trời còn chưa mọc hẳn, cũng chẳng phải giờ đi làm, thế mà hàng chục, hàng trăm người đang đứng vật vờ như zombie. Mắt họ thâm quầng, nhưng ánh mắt nhìn vào điện thoại trên tay thì đầy bi tráng.
Hiện trường fan meeting idol ư? Không phải. Họ chỉ là những người đến mua "Bánh Bagel". Vâng, cái bánh mì có cái lỗ ở giữa, luộc lên rồi nướng ấy.
Hàn Quốc đang ở trong "Thời đại Đại Xếp hàng" (Great Waiting). Xếp hàng trước quán ngon thì xưa nay vẫn có, nhưng giờ nó ở đẳng cấp khác. Chờ 3-4 tiếng để ăn bữa cơm là chuyện thường, thậm chí còn xuất hiện cả "Nghề xếp hàng thuê".
Rốt cuộc tại sao chúng ta lại hiến dâng cả nửa ngày nghỉ quý giá ra đứng đường chỉ để ăn một bữa cơm?
'Bảo tàng Bagel London' nhưng không có ở London
Tâm điểm của hiện tượng kỳ quái này là "London Bagel Museum".
Có thể có người chưa ăn bánh bagel ở đây, nhưng không ai là chưa nghe danh tiếng về hàng người chờ đợi chết người của nó. Điều thú vị là, người London thật ra không xếp hàng ăn bagel như thế. (Bagel nổi tiếng ở New York hay Montreal cơ).
Nhưng nơi này không chỉ là tiệm bánh. Nội thất mang phong cách biệt thự quý tộc Anh, đồng phục nhân viên, và hình ảnh bánh bagel chất cao như núi, bản thân nó là một "Công viên chủ đề" (Theme Park).
Chúng ta không đi mua bánh. Chúng ta đi mua "Vé vào cửa".
Chúng ta coi việc xếp hàng 2 tiếng để chơi tàu lượn ở Lotte World là đương nhiên, vậy tại sao bỏ 3 tiếng để vào tiệm bánh nổi tiếng lại là lạ? Với Gen Z, xếp hàng ở chốn hot hit (hot place) là "Hoạt động giải trí" y hệt như xếp hàng ở công viên giải trí.
Gia vị tuyệt vời nhất mang tên 'Chờ đợi' (feat. Bất hòa nhận thức)
Có một cơ chế tâm lý học rất thú vị ẩn giấu ở đây. Chính là "Bất hòa nhận thức" (Cognitive Dissonance).
Tưởng tượng nhé. Bạn đứng run cầm cập trong cái lạnh -10 độ suốt 3 tiếng. Cuối cùng cũng được vào và cắn miếng bánh bagel. Nhưng nếu vị của nó chỉ... thường thường thôi thì sao?
Não bộ chúng ta không thể chịu đựng tình huống này.
"Tao đã khổ sở thế này chỉ để ăn miếng bánh mì bình thường thôi á? Tao là thằng ngu à?"
Để lòng tự trọng không bị tổn thương, não bộ ngay lập tức bóp méo hiện thực.
"Không, đây không phải bánh mì thường. Đây là cái bagel ngon nhất đời tao. Vị ngon của thiên đường xứng đáng với 3 tiếng chờ đợi!"
Và thế là chúng ta tự thôi miên chính mình.
Thực ra thứ hoàn thiện hương vị món ăn không phải tay nghề đầu bếp, mà là ba loại gia vị: "Sự khổ sở của tôi", "Sự chờ đợi", và "Cơn đói". Nếu không phải xếp hàng mà vào ăn ngay? Cái vị mà bạn chỉ phán "Ừm, cũng được" ấy, sau 3 tiếng chờ đợi sẽ biến hình thành "Ngon điên đảo". Đây là bí mật của những quán ăn xếp hàng.
Phong cảnh thay đổi nhờ 'CatchTable': Xếp hàng cũng là một loại năng lực
Ngày xưa phải đứng chờ mù mịt trước cửa quán, giờ thì app xếp hàng từ xa như "CatchTable" hay "Tabling" là vật bất ly thân.
Mấy cái app này biến việc chờ đợi thành một "Trò chơi".
"Hiện có 382 đội đang chờ."
Đếm ngược khi tôi vượt qua con số tuyệt vọng này và đến lượt mình. Cảm giác tê dại sung sướng khi tin nhắn "Mời quý khách vào" gửi đến. Nó mang lại lượng dopamine ngang ngửa với việc đăng ký tín chỉ thành công hay trúng xổ số.
Thậm chí việc "Nhân viên xếp hàng thuê" kiếm bộn tiền chứng tỏ rằng "Quyền được sử dụng quán ngon" bản thân nó đã trở thành một tài sản có thể mua bán.
"Tao đi chỗ đó rồi."
Câu nói này giờ đây không phải là "Tao rảnh lắm", mà là màn khoe mẽ năng lực (specs): "Tao là người nhạy bén với xu hướng, có sức kiên nhẫn, và còn may mắn nữa."
Thế giới mà sự chờ đợi cũng thành Content
Chúng ta chụp ảnh mình đang đứng xếp hàng và đăng lên Story Instagram.
[Số thứ tự 450... Đùa à? 😱]
Vừa chửi vừa đăng, lý do rất rõ ràng. Để chứng minh "Tao đang ở cái chỗ hot đến mức này đây". Ngay cả quá trình chờ đợi cũng trở thành content và câu chuyện.
Thế nên cuối tuần này, nếu bị bạn gái hay bạn bè lôi đi xếp hàng vô vọng, đừng thấy oan ức quá nhé. Bạn không đơn thuần là chờ cơm đâu.
Bạn đang trải nghiệm câu tục ngữ "Khổ tận cam lai" và thực hiện nghi thức thiêng liêng tự tạo ra 'lý do món ăn bắt buộc phải ngon' cho chính mình đấy.
Tất nhiên, chuyện cái bánh quy Dubai ở cửa hàng tiện lợi trước nhà có khi còn ngon hơn cái bánh bagel chờ 3 tiếng... hãy giữ bí mật giữa chúng ta thôi nhé.
Chương 9. Từ Ttung-caron đến Yo-Ah-Jeong
: Bí mật của những món tráng miệng hễ đến Hàn là béo lên và lộng lẫy hơn
Các bạn có nghe tin đồn là đồ ăn nước ngoài khi qua hải quan sân bay Incheon đều phải trải qua một thủ tục đặc biệt không? Đó là "Trạm kiểm soát K-Patch".
Khoảnh khắc đi qua đây, những món tráng miệng nước ngoài nhỏ bé và giản dị bắt đầu "Bulk Up" (tăng cơ bắp). Chúng to hơn, ngọt hơn, và trên hết là khoác lên mình bộ giáp mang tên "Topping".
Hiện tượng khiến thợ làm bánh Pháp ôm gáy ngất xỉu, nghệ nhân Gelato Ý hét lên "Mamma Mia!" kinh hãi này. Chúng ta gọi đó là "Sự tái sáng tạo kiểu Hàn" (K-Style), còn ngôn ngữ mạng gọi là Mỹ học của sự "Noe-jeol" (Làm lố, không biết điểm dừng).
Hành trình Macaron hóa thành Hamburger: Truyền thuyết Ttung-caron
Nạn nhân (?) tiêu biểu và cũng là kẻ hưởng lợi chính là loại bánh cao cấp của Pháp, "Macaron".
Vốn dĩ Macaron là món tráng miệng tinh tế và gây thèm thuồng, nơi người ta tận hưởng sự hòa quyện của lớp nhân (kem) mỏng dính kẹp giữa hai lớp vỏ bánh tông màu pastel mong manh. Cắn một miếng là nghĩ "Ủa, tan đâu mất rồi?", cái sự tiếc nuối ấy mới là mỹ đức.
Nhưng với người Hàn, dân tộc của "Ngon-bổ-rẻ" và "Đầy đặn", vẻ đẹp của khoảng trống ấy không thể chấp nhận được.
"Ơ hay, tiền thì đắt mà bôi kem kiểu nửa vời thế à?"
Kết quả là các chủ tiệm bánh Hàn Quốc ra quyết định. Họ bắt đầu bơm nhân gấp đôi, gấp ba, à không, gấp mười lần. Chưa đủ, họ còn nhét dâu tây, bánh phô mai, Oreo, thậm chí cả bánh quy phô mai hay bánh nếp vào giữa.
Thành quả ra đời là "Ttung-caron" (Macaron béo/Macaron khổng lồ). Giờ đây Macaron Hàn Quốc đã trở thành "Hamburger của giới tráng miệng", không thể nhét vừa miệng trong một lần cắn. Công thức gốc của Pháp bị phá hủy, nhưng chúng ta hạnh phúc. Cảm giác no nê nặng trịch lấp đầy khoang miệng ấy mới là "Ẩm thực" chân chính trong mắt người Hàn.
Yo-Ah-Jeong: Kem chỉ là phụ, Topping mới là chính
Gần đây, một kẻ kế thừa dòng dõi "Làm lố" này đang rất hot. Chính là "Yo-Ah-Jeong" (Chuẩn mực của Kem sữa chua).
Tên thì là "Chuẩn mực", nhưng cách ăn thì chả chuẩn mực tẹo nào.
Mở app giao hàng lên là thấy. Kem sữa chua 1 suất khoảng 4.500 won. Nhưng người ta bắt đầu thêm topping vào.
- Thêm mật ong nguyên tổ (+3.000 won)
- Thêm bưởi chùm/nho mẫu đơn (+4.000 won)
- Thêm vỏ socola (lớp phủ) (+2.000 won)
- Phô mai viên, ngũ cốc, sữa đặc...
Tỉnh táo lại thì thấy ly kem 4.000 won đã biến thành món ăn 20.000 won (400k). Kem chỉ đóng vai trò là "keo dán" để dính các loại topping lại với nhau. Khách lấn át chủ hoàn toàn.
Trong khi người Ý tận hưởng vị nguyên bản của Gelato, thì chúng ta chất đống "Cái ngon bên cạnh cái ngon, rồi lại thêm cái ngon nữa lên trên". Đây đúng là tư duy của dân tộc Bibimbap (Cơm trộn). Trộn tất cả lại và bỏ vào miệng một thể để cảm nhận cái vị "Party" (tiệc tùng) bùng nổ ấy.
Tối giản á? Bọn này không biết khái niệm đó
Tại sao tráng miệng Hàn Quốc lại độc đáo theo kiểu quá đà và lộng lẫy thế này?
Thứ nhất là do "Văn hóa Check-in".
Cần một visual áp đảo lấp đầy màn hình khi chụp ảnh. Cái bánh Macaron mỏng dính hay ly kem trắng ởn nằm trơ trọi thì không "Instagramable" (không ăn ảnh).
Thứ hai là tâm lý muốn "Kích thích chắc chắn".
"Vị thanh thanh", "vị nguyên bản" khó mà sống sót ở thị trường trend Hàn Quốc. Phải là cái vị trực quan đấm thẳng vào não "Woa! Ngọt! Giòn!" ngay khi cắn miếng đầu tiên. Chúng ta luôn mệt mỏi, luôn bị stress hành hạ. Làm gì có tâm trí đâu mà nhâm nhi mấy vị tinh tế.
Có người chỉ trích đây là "Món ăn quái dị", "Chuyến tàu tốc hành đến bệnh tiểu đường".
Nhưng mà có sao đâu? Nếu Macaron Pháp là nhạc cổ điển tao nhã, thì Ttung-caron và Yo-Ah-Jeong của Hàn là "K-POP" vặn volume amply lên mức tối đa.
Lộng lẫy, ồn ào, điên đảo, nhưng có sức hút không thể chối từ.
Đây chính là thể loại riêng chỉ có ở "K-Dessert" không đâu có trên thế giới. Thế nên chỉ hôm nay thôi, dẹp cái vụ tính calo sang một bên, và mạnh dạn bấm nút Thêm Topping đi. Sự quá đà sẽ mang lại niềm vui.
Chương 10. Sự cám dỗ của "Bản giới hạn" (Limited Edition)
: Nỗi sợ và khoái cảm mang tên "Không ăn bây giờ là hết"
Có những từ ngữ ma thuật khiến chúng ta dừng bước khi đi qua trung tâm thương mại hay cửa hàng tiện lợi. Không phải "Sale", cũng chẳng phải "Mua 1 tặng 1". Đó là dòng chữ đỏ chót "Bản giới hạn" (Limited Edition), và cái tem dán bên cạnh: "Sắp hết hàng".
Rõ ràng là bụng không đói, cũng chẳng định ăn gì. Nhưng nhân viên buông một câu hờ hững.
"Quý khách ơi, cái này là bản giới hạn mùa này, tuần sau là ngừng sản xuất rồi ạ."
Khoảnh khắc đó, còi báo động trong não chúng ta hú vang.
'Cái gì? Tuần sau là biến mất á? Có khi cả đời này mình không được ăn nữa sao?'
Hoàn hồn lại thì thấy tay đang cầm ly Latte phiên bản hoa anh đào hồng phấn và bánh sandwich dâu tây. Không phải vì tò mò vị đâu. Chính nỗi sợ "Bỏ lỡ cơ hội" đã khiến ví tiền tự mở ra.
Mùa xuân hoa anh đào, mùa thu hạt dẻ, mùa đông bánh cá
Ngành thực phẩm đồ uống Hàn Quốc đã thành tinh trong việc bán "Mùa" (Season).
Xuân đến là mọi quán cà phê như đã hẹn ước đồng loạt tung ra đồ uống hương hoa anh đào (thực ra là vị mỹ phẩm), thu sang thì cửa hàng tiện lợi ngập tràn hạt dẻ và khoai lang. Thậm chí Socola Dubai cũng khoác áo "Gói giới hạn Valentine", "Bản giới hạn cổ vũ thi Đại học".
Chúng ta sống 365 ngày một năm trong tình trạng bị tiêm vào đầu lý do "Tại sao bây giờ phải ăn cái này".
"Mùa xuân rồi, phải đi buffet dâu tây thôi."
"Mùa đông rồi, phải ăn bánh cá nhân kem su thôi."
Thực ra nghĩ kỹ thì thấy lạ lắm. Dâu tây nhờ nhà kính mà mùa nào chả có, bánh cá thì là đồ đông lạnh ăn lúc nào chả được. Nhưng chúng ta cứ nhất định phải xếp hàng để ăn cái menu theo mùa đó. Nó gần giống với một nghi thức đóng dấu xác nhận: "Tôi đang tận hưởng mùa này bằng cả cơ thể mình" hơn là hành vi ăn uống.
Tâm lý học của "Sắp hết hàng": Càng không có càng muốn
Kinh tế học giải thích điều này bằng tâm lý "Né tránh mất mát" (Loss Aversion).
Con người cảm nhận nỗi đau khi mất đi một cái gì đó lớn gấp đôi niềm vui khi đạt được nó.
Câu nói "Giờ không mua là không ăn được nữa đâu" nghe như một lời đe dọa: "Nếu giờ không mua, bạn sẽ 'đánh mất' trải nghiệm ngon lành này mãi mãi". Ngon hay dở tính sau. Phải ngăn chặn "sự mất mát cơ hội" bằng cách sở hữu nó cái đã.
Nhớ lại cảm giác khi nhìn thấy chiếc "Bánh quy Dubai dẻo" - chỉ còn đúng một cái - nằm trong góc quầy hàng.
Nếu có 100 cái bánh xếp ở đó? Chắc bạn sẽ lướt qua và nghĩ "Ừm, nghe bảo dạo này hot lắm". Nhưng cái "Cái cuối cùng" (Last One) nằm chơ vơ trên kệ trống trơn ấy trông còn lấp lánh hơn cả kim cương.
"Sự khan hiếm" là gia vị mạnh nhất biến món đồ bình thường thành hàng hiệu. Chúng ta mua khoái cảm được trở nên ưu việt hơn người khác nhờ sở hữu sự khan hiếm đó.
Sự thật về Bản giới hạn: Là Marketing, hay là Thăm dò
Nhưng ở đây có một sự thật phũ phàng mà chúng ta đang bị lừa.
Hầu hết "Bản giới hạn" không phải giới hạn vì thiếu nguyên liệu thật.
Với doanh nghiệp, bản giới hạn là "Test Bed" (Bàn thử nghiệm) tốt nhất.
"Cứ gắn mác 'Giới hạn' bán thử xem. Không bán được thì lấy cớ 'Hết mùa' rồi dẹp, bán chạy thì âm thầm chuyển thành 'Ongoing' (Bán chính thức) là xong."
Vô số menu giới hạn mà chúng ta từng phát cuồng, nếu phản ứng tốt, năm sau nó lại xuất hiện với cái tên hơi khác tí. Nên bạn không cần run rẩy vì sợ "cả đời không được ăn" đâu. Trong xã hội tư bản, menu nào ra tiền thì dù có đuổi xuống địa ngục người ta cũng lôi lên làm lại thôi.
Nhưng biết tỏng rồi mà chúng ta vẫn bị lừa.
Tại sao ư? Vì khoảnh khắc bóc cái tem 'Bản giới hạn' ấy ra, cảm giác như có một sự kiện đặc biệt xảy ra trong ngày thường nhật nhàm chán vậy.
Niềm vui khi làm lố với đứa bạn "Ê, cái này bản giới hạn mùa này đấy!" rồi chia nhau ăn. Có lẽ thứ chúng ta thực sự muốn mua không phải vị của cái bánh quy đó, mà là tấm vé sự kiện trị giá 4.000 won để F5 lại cuộc sống tẻ nhạt.
Thế nên hôm nay nếu thấy tem 'Sắp hết hàng' ở cửa hàng tiện lợi, cứ vui vẻ mà để bị lừa đi.
"Được rồi, tao sẽ giải cứu mày!" Kiểu thế. Đó cũng là một niềm hạnh phúc nho nhỏ mà.
Phần 3. Tại sao chúng ta chứng minh bản thân bằng việc ăn uống?
(Phân tích tâm lý MZ)
Chương 11. Túi hiệu 30 triệu thì không có, nhưng tráng miệng 30 triệu thì có
: Sự "Xa xỉ nhỏ" (Small Luxury) chắc chắn nhất trong thời đại suy thoái
Trước khu hàng hiệu tầng 1 trung tâm thương mại. Nghe bảo muốn vào Chanel phải xếp hàng từ tờ mờ sáng, nhưng nói thật nhìn vào số dư tài khoản của chúng ta thì đó là chuyện ở nước nào ấy. Túi 10 triệu won (200 triệu VNĐ)? Kiếp này coi như bỏ.
Nhưng lạ thật đấy. Đi qua cửa hàng Chanel đó xuống tầng hầm khu thực phẩm thì tình thế thay đổi.
Một mẩu bánh kem bé bằng lòng bàn tay giá 15.000 won (300k), một bát bingsu khách sạn giá 80.000 won (1,6 triệu).
"Woa, điên rồi. Đắt hơn cả tiền cơm."
Miệng thì chửi, nhưng tay thì đang quẹt thẻ rồi. Bữa trưa thì ăn tạm cơm nắm tam giác cửa hàng tiện lợi, nhưng tráng miệng lại đốt số tiền gấp 10 lần thế. Người lớn nhìn vào chắc tặc lưỡi bảo "sướng quá hóa rồ", nhưng ở đây ẩn chứa chiến lược sinh tồn đẫm nước mắt của chúng ta trong thời đại khắc nghiệt này.
Thời đại tô Macaron thay vì tô son môi
Trong kinh tế học có thuật ngữ "Hiệu ứng son môi" (Lipstick Effect).
Nó bắt nguồn từ hiện tượng doanh số son môi tăng vọt trong thời kỳ Đại suy thoái Mỹ những năm 1930 vì kinh tế khó khăn. Vì không có tiền mua áo khoác hay váy đắt tiền, người ta mua son môi - "thứ xa xỉ có thể đạt được với chi phí thấp nhất" - để tìm kiếm sự an ủi tâm lý.
Hàn Quốc những năm 2020, "Tráng miệng" đã chiếm chỗ của thỏi son môi này.
Nghĩ mà xem. Có món "Hàng hiệu" nào trên đời mua được với 30.000 won (600k) không?
Móc khóa hàng hiệu cũng chả mua được, nước hoa thì càng không. Quần áo tử tế một tí cũng khó.
Nhưng bước sang thế giới tráng miệng thì câu chuyện khác hẳn.
Với 30.000 won, bạn có thể trở thành "Vua của khu vực này".
Bánh kem cao cấp dùng nguyên liệu xịn nhất, Bánh quy socola Dubai người người xếp hàng, bánh Eclair do thợ làm bánh khách sạn làm. Trong danh mục thực phẩm, bạn có thể tận hưởng sự xa xỉ ở cấp độ "End-Game" (Trùm cuối).
Chúng ta thà làm một người sành ăn tráng miệng giàu có còn hơn làm một người tiêu dùng hàng hiệu nghèo khổ với 30.000 won. Đây chính là chân tướng của "Xa xỉ nhỏ" (Small Luxury), đóa hoa của kiểu tiêu dùng thời suy thoái.
Ngon-Bổ-Rẻ? Không, giờ là "Ga-Sim-Bi" (Giá cả so với Tâm lý)
"Tiền đấy thà ăn 3 bát cơm canh còn hơn..."
Cái logic "Ga-Seong-Bi" (Hiệu quả chi phí/Ngon-Bổ-Rẻ) này bị vô hiệu hóa trước đồ tráng miệng. Tại sao? Vì ngay từ đầu chúng ta ăn tráng miệng đâu phải để no bụng (Hiệu năng). Chúng ta ăn để lấp đầy trái tim (Tâm, 心). Đây là lĩnh vực của "Ga-Sim-Bi" (Tỷ lệ giá cả trên sự thỏa mãn tâm lý).
Một ngày bị sếp chửi, bị lãi suất vay đè nặng.
Khi thấy bản thân thảm hại vì ăn cơm hộp cửa hàng tiện lợi qua bữa, chiếc bánh quy Dubai 4.000 won nói với tôi:
"Dù sao thì mày cũng là đứa có gu, biết ăn đồ hot trend đấy chứ."
"Hôm nay mày vất vả rồi, mày xứng đáng được hưởng sự ngọt ngào này."
Mẩu xa xỉ ấy là cái cột trụ rất rẻ nhưng mạnh mẽ chống đỡ lòng tự trọng đang sụp đổ. Dù không xách được túi Chanel, nhưng cái khát khao "Tự đãi ngộ bản thân" bằng những thứ xịn nhất đưa vào miệng.
Bình dân hóa Omakase: Ảo tưởng trong 2 tiếng
Trào lưu "Omakase tráng miệng" hay "Omakase cà phê" gần đây cũng cùng một mạch.
Sushi Omakase vài trăm đô một bữa thì hơi quá sức, nhưng course tráng miệng tầm 30-40 đô thì cũng đáng thử.
Không chỉ đơn giản là ăn cái gì ngon.
Đầu bếp bày biện ngay trước mắt, giải thích từng nguyên liệu, và cái "Trải nghiệm" được phục vụ như một vị khách quý (VIP).
Dù bước ra khỏi cửa quán là lại quay về hiện thực chèn ép nhau trên tàu điện ngầm chật ních, nhưng trong 1 tiếng ở đó, tôi cảm nhận được ảo tưởng mình là nhân vật chính của thế giới.
Thế nên nếu thấy bạn bè ăn tráng miệng đắt tiền, đừng mắng họ "hoang phí" nhé.
Người bạn đó không phải đang lãng phí đâu, họ đang kích hoạt cơ chế phòng vệ để trái tim không trở nên nghèo nàn đấy.
Không có túi hiệu 30 đô, nhưng hạnh phúc mua được bằng 30 đô thì có ở cửa hàng tiện lợi và tiệm bánh.
Biết đâu đây mới là sự xa xỉ khôn ngoan và ngọt ngào nhất.
Chương 12. Instagram là cái Menu của tôi
: Chụp để ăn, hay ăn để chụp?
Người mà đồ ăn vừa ra đã cầm thìa xúc luôn - dạo này dễ bị coi là 'kẻ không biết nhìn trước ngó sau' lắm.
Khoảnh khắc đĩa pasta bốc khói nghi ngút được đặt lên bàn, chúng ta cần một nghi thức ngầm và trang nghiêm.
Ai đó trong nhóm hét lên đầy bi tráng, tất cả mọi người "đóng băng" (Freeze). Rồi họ lục túi lôi điện thoại ra. Có người bật đèn flash, có người bật dậy đứng hẳn lên ghế.
Đúng vậy. Chúng ta đang thực hiện nghi lễ hiện đại "Cúng cụ Camera" (Dâng lên cho Camera) trước khi ăn.
Sự sụp đổ của Văn bản: "Cho em cái y hệt thế này"
Ngày xưa chúng ta 'đọc' menu.
"Pasta hải sản sốt cà chua cay... ừm, cái này nghe có vẻ ngon."
Nhưng chúng ta của bây giờ thì 'xem' menu. À không, chính xác là gấp menu lại và bật điện thoại lên. Gõ tên quán vào ô tìm kiếm hashtag Instagram và lướt 'Bài viết phổ biến'.
"Chủ quán ơi, cho em cái y hệt cái ảnh này nhé."
Giờ đây mô tả menu bằng chữ nghĩa không quan trọng. Thay vì dòng chữ "Sự hòa quyện của húng quế tươi và dầu ô liu", thì trong ảnh trông nó bóng bẩy thế nào, bày biện (plating) đẹp ra sao mới là tiêu chuẩn lựa chọn duy nhất.
Instagram không còn là mạng xã hội đơn thuần. Nó là cái "Menu kỹ thuật số" khổng lồ, lộng lẫy và cập nhật theo thời gian thực nhất thế giới. Bánh quy socola Dubai hot không phải vì mô tả hương vị. Mà vì cái mặt cắt màu xanh dẻo quánh ấy đã chiếm lĩnh Newsfeed của chúng ta.
Đồ ăn chưa được chụp là đồ ăn chưa được ăn
Triết gia Descartes nói "Tôi tư duy, nên tôi tồn tại", nhưng thế hệ MZ năm 2024 thì bảo:
"Tôi chụp, nên tôi đã ăn."
Dù có ăn course 300 đô ở nhà hàng Michelin 3 sao, nhưng nếu không để lại tấm ảnh check-in? Thì chỉ là no bụng thôi. Trong thế giới kỹ thuật số của tôi, bữa ăn đó trở thành "sự kiện không tồn tại".
Chúng ta gọi đây là "Lưu giữ kỹ thuật số" (Digital Taxidermy/Thuộc da kỹ thuật số).
Thức ăn vật lý nhai nuốt là hết, nhưng bức ảnh đăng lên Story Instagram thì còn mãi (hoặc được truyền hình trực tiếp cho mọi người xem trong 24h).
Lý do chúng ta chụp "Ảnh trên không" (Aerial Shot/Flat lay), vặn vẹo góc này góc kia trong khi đồ ăn nguội đi suốt 3 phút nằm ở đây. Đó là hành động được tính toán kỹ lưỡng nhằm hy sinh niềm vui tức thời của lưỡi (đồ ăn nóng) để đổi lấy niềm vui thị giác vĩnh cửu (bức ảnh hoàn hảo).
Không phải khoe khoang, là Lưu trữ (Archiving)
Người lớn nhìn cảnh này thì tặc lưỡi "Chậc chậc, toàn bọn sống ảo làm màu". Tất nhiên không thể bảo là không có tí hư danh nào. Nhưng quy chụp cái này là "khoe mẽ" thì hơi oan.
Với chúng ta, Feed Instagram là "Nhật ký ẩm thực" và "Portfolio" (Hồ sơ năng lực) của mình.
- "Cái bingsu ăn mùa hè năm ngoái, mình ăn với ai nhỉ?"
- "Hồi đó không khí ở đấy thích thật."
Đống ảnh đồ ăn chất trong thư viện ảnh là dữ liệu chắc chắn nhất cho thấy tôi đã gặp ai, có gu thế nào, hôm đó tâm trạng ra sao. Một tấm ảnh Bánh quy Dubai dẻo nén và lưu trữ cả 'cái tôi muốn đu trend' và 'kỷ niệm cười hô hố khi đi lượn cửa hàng tiện lợi cùng đứa bạn'.
Thế nên trưa nay, nếu đứa bạn đột nhiên đứng dậy chụp ảnh trên không thì đừng mắng nó quá nhé.
Nó không phải đang làm lố đâu, nó muốn "Lưu (Save)" khoảnh khắc này cùng bạn ở trạng thái đẹp nhất đấy.
Tất nhiên, bấm máy trước khi kem tan chảy hết thì vẫn tốt hơn.
Chương 13. Cảm giác như sẽ chết nếu tụt hậu so với Trend
: Hội chứng FOMO và sự an tâm mang tên "Tao cũng ăn thử rồi"
Giờ ăn trưa, bữa cơm cùng đồng nghiệp.
Đang ăn canh kim chi bình yên thì ai đó ném ra một chủ đề.
"Ê, bọn mày ăn cái đấy chưa? Cái hàng mới ở cửa hàng tiện lợi ấy, bánh quy Dubai."
Khoảnh khắc đó, cái thìa đang múc canh của tôi khựng lại giữa không trung.
Trợ lý A hùa theo: "A, cái đó hả? Hôm qua em lượn 3 chỗ mới mua được đấy. Dẻo quánh thật sự nhỉ?". Nhân viên B bồi thêm: "Em đăng lên Insta rồi. View Reels nổ tanh tách."
Câu chuyện trôi chảy như nước, chỉ có mình tôi là không chen vào dòng chảy đó được.
Đầu óc tôi rối bời.
'Cái gì đấy? Dubai? Socola? Sao có mình tao không biết?'
Cảm giác như học sinh đi nhầm vào lớp ngoại ngữ. Tôi chỉ biết làm con robot reaction cười gượng gạo: "A... thế ạ? Chắc ngon lắm nhỉ". Cái cảm giác lạnh sống lưng lúc này, chúng ta gọi là "Nỗi lo bị cô lập", hay dùng từ sang chảnh là "Hội chứng FOMO (Fear Of Missing Out)".
Bánh quy không phải "Đồ ăn vặt", nó là "Vé vào cửa" của cuộc trò chuyện
Lý do chúng ta sống chết tìm ăn món đang hot. Nói thật lòng đi. Có thật là vì tò mò vị không? Hay là vì "Để chen mồm vào cuộc nói chuyện"?
Trong xã hội Hàn Quốc, 'Trend' là một loại "Ngôn ngữ chung".
Hôm qua không xem phim mới ra trên Netflix thì trưa nay bị ra rìa trong cuộc nói chuyện, không biết cái Meme (ảnh chế) đang nổi thì bị coi là 'Ah-jae' (Ông chú cổ hủ).
Bánh quy Dubai dẻo cũng vậy. Nó không đơn thuần là cục tinh bột.
Nó là tấm "Vé vào cửa" (Ticket) trị giá 4.000 won cho phép gia nhập câu lạc bộ giao lưu xã hội khổng lồ mang tên 'tám chuyện đồng nghiệp', 'nhóm chat bạn bè', và 'Newsfeed Instagram'.
Người không có vé thì phải đứng loanh quanh ngoài cửa. Cái cảm giác làm người câm (ngậm hột thị) khi người khác rôm rả "Cái đó kết cấu điên rồ thật", với người Hàn Quốc, đó là "Cảm giác cô lập xã hội" còn khó chịu hơn cả đói bụng.
Không phải muốn làm 'Dân chơi' (Insiders), chỉ là không muốn làm 'Kẻ lập dị' (Outsider)
Chúng ta hay bảo những người chạy theo trend là "chết thèm được làm Inssa (Insider/Dân chơi)". Nhưng theo tôi thấy tâm lý số đông thì khác. Nỗi sợ "Sợ trở thành Assa (Outsider/Kẻ ra rìa)" lớn hơn nhiều so với ham muốn làm Inssa.
"Ai cũng làm thế, mình không làm thì cảm giác như bị tụt lại phía sau."
Nỗi sợ "Bị đào thải" này là bức chân dung buồn của xã hội Hàn Quốc. Từ bé chúng ta đã được dạy là phải chọn đáp án đúng, phải đi học thêm ở chỗ người khác đi, phải sống được như người khác sống.
Nên khẩu vị cũng phải khớp với 'Mức trung bình' thì mới an tâm.
Người ta ăn lẩu Mala thì mình tê lưỡi cũng phải ăn, người ta nhai kẹo hồ lô thì mình đau răng cũng phải nhai. Có thế mới nhận được xác nhận trực thuộc: "Phù, may quá. Mình cũng là thành viên bình thường của xã hội này."
Cái danh 'Trend Setter' (Người tạo xu hướng) mệt mỏi
Mạng xã hội đổ thêm dầu vào nỗi lo này.
Mở Instagram lên là thấy cảm giác như cả thế giới đang ăn bánh quy Dubai. (Thực ra chỉ là 0,1% mà thuật toán cho hiển thị thôi).
"Vẫn chưa ăn thử à?"
"Không biết cái này là người tối cổ."
Mấy cái thumbnail khiêu khích kiểu này làm chúng ta sốt ruột. Chả mong làm 'Trend Setter' dẫn đầu xu hướng đâu. Chỉ cần làm 'Trend Follower' (Người theo đuôi) bám được cái đuôi của trend là thấy yên tâm rồi.
Thế là trên đường tan làm, kéo lê cơ thể mệt mỏi, chúng ta lại đi tuần tra cửa hàng tiện lợi.
Dù cái tôi thực sự muốn ăn là lon bia lạnh và miếng mực ỉu, nhưng tay tôi nhất định cầm lấy cái bánh quy hot trend kia. Và thở phào nhẹ nhõm khi đăng ảnh check-in.
"Nhiệm vụ hoàn thành. Giờ thì tao có thể tham gia cuộc trò chuyện rồi."
Nhưng các bạn à, nhớ một điều này thôi.
Đời bạn không bị tụt hậu chỉ vì không ăn cái bánh quy hot trend đâu.
Ngược lại, mải chạy theo tốc độ của người khác mà quên mất cái vị mình thực sự thích, đó mới là sự 'Bỏ lỡ' (Missing Out) chính bản thân mình đấy chứ?
Trưa nay, dũng khí để dõng dạc nói "Em thèm ăn canh dồi lợn (Sundae-gukbap)" thay vì cái menu ai cũng ăn. Biết đâu cái đó mới thực sự là 'Hip'.
Chương 14. Hương vị của sự cô đơn, cần cái gì đó để cùng nhau nhai
: Xã hội cô lập cần một chủ đề chung
Giờ ăn trưa của dân văn phòng là khoảng thời gian dòng điện căng thẳng chạy qua lạ lùng.
Khoảng trống ngắn ngủi từ lúc chọn món đến lúc đồ ăn ra, hay sự tĩnh lặng ngột ngạt khi bị nhốt chung với sếp trong thang máy.
Chúng ta theo bản năng tìm kiếm "Chủ đề chung". Nhưng Hàn Quốc năm 2024 là bãi mìn của các cuộc hội thoại.
"Trợ lý Kim, có chơi chứng khoán không?" (Đang sập sàn, cấm động vào)
"Nhân viên Lee, bao giờ cưới?" (Câu hỏi đậm chất Kkondae/Bề trên)
"Chính trị dạo này..." (Khúc dạo đầu của chiến tranh bàn ăn)
Chính trị, tôn giáo, tiền bạc, kết hôn... toàn những chủ đề lôi ra là không khí lạnh tanh hoặc có người tổn thương. Ngay lúc đó, một cứu tinh xuất hiện.
"Sếp ơi, sếp ăn thử Socola Dubai chưa?"
Một câu này là xong game. "A, cái đó hả? Con gái anh đòi mua loạn cả lên", "Anh ra cửa hàng tiện lợi mà không có", "Vị thế nào em?"... Cửa xả của cuộc hội thoại vỡ đê.
Chúng ta cần một đối tượng để "Nhai" (Cắn xé) một cách an toàn
Tiếng Hàn có một cách diễn đạt thú vị. Động từ "Ssip-da" (Nhai).
Nhai thức ăn cũng là 'Ssip-da', mà nói xấu hay chửi bới người khác cũng là 'Ssip-da' (Nhai lại/Nói xấu sau lưng).
Xã hội càng stress thì người ta càng tạo dựng sự gắn kết bằng cách cùng nhau nhai một cái gì đó. Ngày xưa đối tượng chủ yếu là 'Sếp' hoặc 'Người nổi tiếng'. Khi cùng nhau nhai ai đó kiểu "Hôm nay thấy Trưởng phòng lên cơn không?", chúng ta cảm thấy tình đồng chí keo sơn của "Phe ta".
Nhưng thời đại 'Mạnh ai nấy sống', thế giới trở nên đáng sợ khi nói hàm hồ về người khác. Lời nói xấu đi một vòng có khi quay lại đập vào gáy mình.
Nên chúng ta tìm đến đối tượng an toàn nhất, dễ bắt nạt nhất, không để lại hậu quả. Chính là "Đồ ăn hot trend".
Bánh quy Dubai ngon hay dở, đắt hay rẻ, nhân viên bán hàng thái độ lồi lõm... Chúng ta đặt cái bánh quy này lên thớt, băm vằm nó một cách sảng khoái và có một cuộc "Tám chuyện an toàn". Một chủ đề chém gió hoàn hảo không ai bị tổn thương, không ai phật ý. Đây là mỹ đức lớn nhất của Đồ ăn hot trend.
Cây cầu 4.000 won kết nối những hòn đảo cô lập
Chúng ta đều là những thực thể cô đơn bị nhốt trên những hòn đảo nhỏ mang tên điện thoại thông minh.
Lên tàu điện ngầm mà xem. Đứng sát đến mức chạm vai người bên cạnh, nhưng ánh mắt đều dán chặt vào màn hình tinh thể lỏng của riêng mình. Về mặt vật lý là trạng thái siêu gần, nhưng về tâm lý thì xa như nửa vòng trái đất.
Cây cầu kết nối chớp nhoáng những hòn đảo cô lập này chính là "Thử thách SNS" và "Món đồ Hot trend".
Hành động bắt chước thử thách 'Tiếng bẻ socola Dubai' đang hot trên Instagram Reels, rồi đăng lên gắn cùng hashtag. Đây không đơn thuần là hành động của những kẻ hám danh (Quan-jong).
"Tôi cũng đang nhìn thấy thứ các bạn thấy, và cảm nhận thứ các bạn cảm nhận."
"Tôi cũng đang cùng trôi trong dòng chảy khổng lồ này."
Đó là tín hiệu cầu cứu của người hiện đại cô độc đang gào thét. Dù không biết mặt biết tên, nhưng một bình luận "Cái đó khó tìm lắm đúng không? ㅠㅠ" cũng khiến ta nhận được sự an ủi kỳ lạ.
Cô đơn nên mới Nhai, cùng nhau
Cuối cùng, việc chúng ta lang thang tìm bánh quy Dubai có lẽ không chỉ vì cái vị ngọt đó.
Là để mua câu chuyện để chém gió "Ê, cái đó buồn cười thật nhỉ?" khi đi làm ngày mai hoặc gặp bạn bè.
Ngọt ngào hơn cả vị bùi của hạt dẻ cười lan tỏa trong miệng là cái gật đầu tán thưởng "Đúng, đúng!" của đối phương.
Thế nên ai đó làm lố mua đồ ăn hot trend về mời "Ăn thử một miếng đi", đừng có khó chịu mà hãy vui vẻ cắn một miếng.
Người đó không phải đang đưa bánh quy đâu, họ đang chìa tay ra bảo: "Tôi cô đơn quá. Nói chuyện với tôi đi."
Chúng ta là những thực thể no không phải vì ăn cơm, mà no lòng vì được cùng nhau nhai và tám chuyện mà.
Chương 15. Vì cách giải tỏa stress duy nhất là 'Vận động cơ hàm'
: Thay vì nhai Sếp thì ta nhai Mực (hoặc Bánh quy dẻo)
Đời công sở năm thứ N, chúng ta hình thành một siêu năng lực. Chính là "Thuật nói tiếng bụng".
Cái kỹ thuật mà khóe miệng thì cười nhưng răng hàm thì nghiến chặt đến mức phát ra tiếng "kèn kẹt" ngay khoảnh khắc nghe chỉ thị vô lý của Trưởng phòng ấy.
Nhìn vào gương thang máy lúc tan tầm đi. Cơ hàm chẳng phải đang cuồn cuộn lên sao?
Chúng ta hay nói "A, muốn nhai cái gì đó quá" khi tức giận. Sự vĩ đại của tiếng Hàn lộ ra ở đây. Nói xấu người khác là 'nhai', mà nghiền nát thức ăn cũng là 'nhai'.
Ngày stress lên đến đỉnh điểm, bản năng mách bảo chúng ta tìm cái gì đó cứng hoặc dai. Ngày xưa là mực khô hay kẹo cao su, giờ là "Bánh quy Dubai dẻo" hay "Kẹo hồ lô".
Lý do chúng ta ám ảnh với việc ăn như thế, không đơn giản là đói. Để sống, à không, để không phát điên, chúng ta đang vận động cái hàm.
Bí ẩn của việc 'Nhai' mà khoa học não bộ chỉ ra
Đây không phải cái cớ, đây là khoa học.
Khi chúng ta nhai mạnh cái gì đó (vận động cơ hàm), nồng độ hormone stress "Cortisol" trong não sẽ giảm xuống. Đồng thời hormone hạnh phúc "Serotonin" được tiết ra, lượng máu lên não tăng, giúp tìm lại sự ổn định tâm lý.
Nhìn động vật hoang dã mà xem. Thú dữ dù không có con mồi cũng gặm cành cây hay xương xẩu cả ngày. Đó là thời gian healing (chữa lành) của riêng chúng để giải tỏa bất an và biểu hiện tính hiếu chiến.
Xã hội hiện đại có khác gì đâu? Chúng ta là những con thú dữ mặc vest.
Ngay bây giờ tôi muốn cắn vào cổ ông Trưởng phòng Kim vừa sỉ nhục tôi (!), nhưng vì tôi là người trí thức có văn hóa nên tôi nhịn. (Và làm thế thì đi đồn cảnh sát mất).
Thay vào đó chúng ta chạy ra cửa hàng tiện lợi tìm "Vật thế thân".
- "Rộp!" (Tiếng lớp đường kẹo hồ lô vỡ = Tiếng ruột gan tôi được thông thoáng)
- "Nhai nhai..." (Cảm giác nhai mực bơ = Cảm giác nhai nát ông sếp)
Những kết cấu mãnh liệt này là cửa xả giúp giải tỏa tính hiếu chiến bị kìm nén một cách hợp pháp và cực kỳ ngon lành.
Bánh kem mềm mại không giải được cái Hỏa (Uất ức)
Thế nên ngày stress thì không thèm mấy món mềm oặt như Castella hay Pudding. Mấy cái đấy tan nhanh quá, không đã cái nư.
Cần một thằng nào đó mang lại "Cảm giác đề kháng" cho răng và khớp hàm của tôi.
Cái món "Bánh quy Dubai dẻo" đang hot bây giờ là chuẩn bài. Lớp socola bên ngoài cứng nên có cái thú đập vỡ, lớp Kataifi bên trong giòn rụm nên có cái thú nhai, cốt bánh thì dẻo quánh giữ chặt lấy hàm một cách nặng trịch.
Kết cấu phức hợp này liên tục gửi tín hiệu đến não.
"Này, bây giờ đang nhai nát một thằng khủng lắm đấy! Nên là bình tĩnh lại đi!"
Việc chúng ta ám ảnh với 'Kết cấu (Texture)' có lẽ không phải vấn đề vị giác, mà là vấn đề "Kiểm soát cơn giận".
Bia và mồi nhậu trên đường về: Nghi thức kết thúc một ngày
10 giờ đêm, tắm rửa xong, lấy lon bia trong tủ lạnh ra. Và xé gói mồi.
Dù là thịt bò khô, cá minh thái khô, hay cái bánh quy để dành.
Khoảng thời gian đờ đẫn nhìn TV và cử động miệng như một cái máy.
"Nhai nhai, chép chép."
Cái nhịp điệu đơn giản và lặp lại này là nghi thức tắt công tắc của một ngày phức tạp. Trong lúc cái hàm cử động, nỗi lo về cuộc họp sáng mai, lo về hóa đơn thẻ tín dụng tạm dừng lại. Đó là "Thời gian nhập tâm" chỉ tập trung vào hành vi nhai và hương vị.
Thế nên đêm nay, đừng trách móc bản thân đang ăn đêm quá nhé.
"Lại ăn à, con lợn này", tự trách thế thì hơi oan cho bao nhiêu lời nói bạn đã phải nuốt vào trong hôm nay đấy?
Khớp hàm của bạn đã vất vả cả ngày nén nhịn những lời muốn nói rồi.
Giờ là lúc cho cái hàm ấy "Sự nghỉ ngơi ngon lành". Dù là cái râu mực hay cái bánh quy 4.000 won. Hãy nhai cho thỏa thích. Có thế mai mới lại cười mà đi làm được chứ.
Phần 4. Những thứ còn lại sau khi vị ngọt tan đi
Chương 16. Cảnh báo cú sốc đường huyết
: Tụy của chúng ta có ổn không? Đi dây giữa sức khỏe và khoái lạc
Thói quen ăn uống của thế hệ 2030 Hàn Quốc có thể tóm tắt trong một câu:
"Ăn lẩu Mala với thịt heo chiên sốt chua ngọt, tráng miệng nốc kẹo hồ lô hoặc bánh quy Dubai, rồi sám hối bằng 'Coca Zero'."
Cái tam đoạn luận kỳ quái này, nhiều người thấy nhột đúng không?
Tận hưởng bom calo và sóng thần đường bằng cả cơ thể, rồi phút cuối lôi cái khiên chắn mang tên "Zero" ra đỡ. Chúng ta gọi đây là "Lương tâm cuối cùng của người hiện đại", còn giới y học gọi là "Tàu tốc hành đến bệnh tiểu đường".
Coca Zero: Không phải ăn kiêng, là "Giấy miễn tội"
Tâm lý một tay cầm kẹo hồ lô, tay kia cầm trà đào Zero là gì?
Không đơn thuần là muốn ít béo đi. Là để giảm bớt Cảm giác tội lỗi (Guilt).
Khi nỗi lo âu "A, hôm nay nạp nhiều đường quá..." ập đến, cái bảng thành phần dinh dưỡng ghi 0g đường mang lại sự an ủi tâm lý mạnh mẽ.
"Thấy chưa? Tao vẫn uống Zero vì nghĩ cho sức khỏe đấy nhé. Hòa cả làng (Same same) nhé."
Nhưng hãy lạnh lùng mà nói. Thổi hơi vào ngôi nhà đang cháy thì có dập được lửa không?
Dòng nước đường dính nhớp đang chảy trong mạch máu không hề loãng đi nhờ uống Coca Zero. Chúng ta chỉ đang uống cái "Ảo giác là mình đã chăm sóc sức khỏe" mà thôi. Lừa được cái lưỡi chứ không lừa được cái tụy đâu.
"Tụy của tao: Cứu tao với..." Sự tấn công của Tiểu đường trẻ
Dạo này trên tin tức hay nghe thấy từ này. Chính là "Cú sốc đường huyết" (Blood Sugar Spike).
Hiện tượng đường huyết tăng thẳng đứng rồi tụt dốc không phanh khi nạp đường nồng độ cao (kẹo hồ lô, bánh quy, bánh kem...) vào lúc bụng rỗng.
Sao cái này lại đáng sợ? Vì "Nhà máy Insulin" của cơ thể là cái Tụy rất dễ chết vì làm việc quá sức.
Khi vị ngọt ngất ngây của bánh quy Dubai lan tỏa trong miệng, tụy của bạn đang gào thét và bắt đầu tăng ca.
"Khẩn cấp! Khẩn cấp! Bom đường thả xuống! Huy động toàn bộ insulin!"
Vấn đề là vụ tăng ca này diễn ra hàng ngày. Cuối cùng cái tụy kiệt sức tuyên bố đình công. Đó chính là "Tiểu đường".
Tiểu đường vốn là bệnh của thế hệ 5060 giờ đang đe dọa thế hệ 2030. Những bài báo về bệnh nhân 'Tiểu đường trẻ' bùng nổ không còn là chuyện của người khác. Cái chứng "Hôn mê thực phẩm" (Căng da bụng chùng da mắt) hay "Mệt mỏi mãn tính" mà chúng ta cảm thấy, thực ra có thể là tín hiệu cầu cứu của cái tụy - nghe rùng mình không?
Trend ít đường (Low Sugar): Thị trường vừa đấm vừa xoa
Điều thú vị là, cái ngành thực phẩm dẫn dắt chúng ta đến cơn nghiện đường giờ lại bắt đầu bán "Thuốc giải".
Nhìn kệ hàng cửa hàng tiện lợi mà xem. "Kem ít đường", "Socola tách đường", "Bánh quy Protein" xếp hàng dài.
"Muốn ăn ngọt nhưng không muốn chết."
Thị trường thực phẩm "Cấu hình thấp" (Low Spec) đánh vào nhu cầu cấp thiết này đang tăng trưởng chóng mặt. Họ quảng cáo là dùng đường thay thế như Allulose hay Stevia để tái hiện "Vị ngon của trần thế mà không gây béo".
Tất nhiên là thay đổi tích cực. Nhưng ở đây cũng có cái bẫy.
Khoảnh khắc bạn nhón tay lấy 2 cái, 3 cái vì nghĩ "Cái này ít đường nên không sao", thì công cốc. Cuối cùng vấn đề không phải ở thành phần, mà ở bản thân "Thói quen liên tục khao khát vị ngọt".
Khoái lạc luôn đi kèm hóa đơn thanh toán
Bánh quy Dubai dẻo, ngon thật sự. Tôi cũng biết. Tôi cũng biết sự an ủi từ miếng bánh giòn ngọt ấy lớn thế nào.
Nhưng giờ chúng ta phải biết. Cái giá thực sự của chiếc bánh quy 4.000 won ấy đắt hơn nhiều số tiền in trên hóa đơn.
Có khi chúng ta đang thế chấp "Sức khỏe tương lai" để vay nóng "Khoái lạc hiện tại" cũng nên.
Nói thế không có nghĩa là phải cai nghiện tráng miệng ngay và đi ăn cỏ. (Thế thì buồn lắm).
Chỉ là, thay vì uống Coca Zero để yên tâm sau khi ăn kẹo hồ lô, thì thà nỗ lực trung thực đi bộ một vòng quanh khu phố chẳng phải tốt hơn sao?
Để cái hóa đơn gửi đến sau vị ngọt không phải là 'Mũi tiêm Insulin', thì giờ là lúc cần cái sự tinh tế hỏi thăm sức khỏe của cái Tụy trước cái Lưỡi rồi đấy.
"Hôm nay mày cũng vất vả rồi, Tụy à. Mai tao sẽ ăn bớt ngọt đi nhé." (Liệu có thật không?)
Chương 17. Đừng chửi là "Tính khí nồi nhôm" (Cả thèm chóng chán)
: Sự năng động của Trend Hàn Quốc: Sôi nhanh và nguội cũng nhanh
Một trong những điều bạn bè quốc tế ngạc nhiên nhất khi đến Hàn Quốc là đường phố thay đổi cứ 3 tháng một lần.
"Ủa? Lần trước ở đây là quán kẹo hồ lô mà? Đổi thành Yo-Ah-Jeong (Kem sữa chua) bao giờ thế?"
"Chỗ kia là chỗ xếp hàng mua Bánh bông lan khổng lồ mà? Giờ thành Quán chụp ảnh 4 cuts rồi à?"
Chúng ta hay tự giễu về hiện tượng này.
"Đúng là người Hàn có 'tính khí nồi nhôm' (Naembi Geunseong) nên hết cách."
Cái tính khí sôi sùng sục lên như cái nồi nhôm rồi tắt lửa cái là nguội lạnh ngay lập tức. Thường được dùng với nghĩa tiêu cực là thiếu kiên trì và hay thay đổi. Trào lưu Bánh quy Dubai dẻo rồi cũng sẽ nguội thôi. (Có khi lúc cuốn sách này ra mắt thì nó nguội ngắt rồi cũng nên).
Nhưng hôm nay tôi muốn biện hộ cho cái "Nồi" này một chút.
Sôi liu riu như nồi đất cũng tốt, nhưng cái năng lượng bùng nổ nấu chín gói mì chỉ trong 1 phút ấy chính là động lực nuôi sống Hàn Quốc.
"Bàn thử nghiệm khắc nghiệt" được cả thế giới chú ý
Bạn có biết các doanh nghiệp toàn cầu tìm đến nước nào đầu tiên khi ra mắt sản phẩm mới không? Chính là Hàn Quốc.
Cựu chủ tịch Starbucks Howard Schultz hay CEO Netflix đều đồng thanh nói:
"Nếu thành công ở Hàn Quốc, thì sẽ thành công trên toàn thế giới."
Tại sao? Vì người tiêu dùng Hàn Quốc là những giám khảo "Kén chọn nhất, nhanh nhất, và phản hồi chắc chắn nhất" thế giới.
Khi có cái mới ra, chúng ta lao vào với tốc độ đáng sợ để nếm, nhai, xé và phân tích. Và nếu thấy dở là "Cắt lỗ" (Loss cut) không thương tiếc. Cuộc chiến tốc độ tàn khốc này khiến các doanh nghiệp căng thẳng và kéo chất lượng sản phẩm lên mức cực hạn.
Nếu chúng ta thích cái gì cũng thích dai dẳng 10 năm như nồi đất?
Thì chắc chẳng có những sự đổi mới như 'K-Food', 'K-Culture' bây giờ đâu. Cả thèm chóng chán, nói ngược lại nghĩa là "Khát khao đổi mới luôn thèm muốn cái Mới (New)" lớn đến mức đó.
Không phải nguội đi, mà là nhường chỗ
Việc chúng ta vứt bỏ kẹo hồ lô để chuyển sang Bánh quy Dubai không có nghĩa là tình yêu dành cho kẹo hồ lô là giả dối. Chỉ là chúng ta dọn trống dạ dày cho "Cầu thủ tiếp theo" thôi.
Hàn Quốc đất chật người đông. Thêm nữa internet siêu tốc khiến tất cả dùng chung một bộ não.
Thằng Cheol-soo nhà bên ăn cái gì mình cũng phải ăn, cái gì hiện lên Insta mình cũng phải thử mới chịu được. Trong mạng lưới kết nối dày đặc này, tốc độ lan truyền trend ngang ngửa vận tốc ánh sáng.
Trong môi trường này, "Thay đổi" không phải lựa chọn mà là "Sinh tồn".
Như việc người ta dùng smartphone hết rồi mình không thể cố chấp dùng máy nhắn tin, người ta nói chuyện Bánh quy Dubai mình không thể lải nhải chuyện chip bơ mật ong được.
Lý do chúng ta nguội nhanh là vì trên đời có quá nhiều thứ thú vị trào ra quá nhanh.
Để bắt kịp tốc độ của "Dynamic Korea" (Hàn Quốc năng động) này, chúng ta phải chăm chỉ sôi và chăm chỉ nguội. Đó không phải là thay lòng đổi dạ, mà là Khả năng thích nghi (Adaptability) khủng khiếp.
Thế nên lúc còn nóng hãy tận hưởng cho đã
Có người lo lắng.
"Tội nghiệp mấy ông chủ quá. Đu trend mở quán xong sập tiệm sớm thì sao."
Tất nhiên là hiện thực đau lòng. Nhưng nghịch lý thay, năng lực của các chủ hộ kinh doanh Hàn Quốc đã đạt level max trong khu rừng này.
Cái năng lực "Chuyển thế" kinh ngạc: dùng máy làm kẹo hồ lô để nướng bánh cá, dùng nguyên liệu socola Dubai để nướng bánh quy S'more - trào lưu tiếp theo. Đây chính là sức sống dai dẳng của xã hội Hàn Quốc.
Nên là các bạn ơi, đừng chửi là "Tính khí nồi nhôm" nữa.
Chúng ta là dân tộc "Thừa năng lượng", 365 ngày không có kẽ hở để chán, luôn cuồng nhiệt vì cái gì đó, tám chuyện và xếp hàng.
Trào lưu Bánh quy Dubai dẻo đi qua cũng đừng tiếc.
Chắc chắn tháng sau, dù là Kaymak của Thổ Nhĩ Kỳ, Kẹo dẻo của Thụy Điển, hay Bánh khoai tây của Gangwon-do, một cái gì đó sẽ khiến cái nồi của chúng ta sôi sùng sục trở lại nhất định sẽ xuất hiện.
Đất nước này thú vị và năng động biết bao?
Nếu cái nồi của bạn đang nóng, đừng lo chuyện nguội, cứ tận hưởng hơi nóng đó đi. Mì gói phải nấu lửa to mới ngon nhất.
Chương 18. Cầu thủ tiếp theo là ai?
: Sau Dubai là Thổ Nhĩ Kỳ? Hay lại là Hàn Quốc?
Nhìn biểu cảm của các chủ cửa hàng tiện lợi là thấy dòng chảy thế giới.
Người chủ từng mệt mỏi dán tờ giấy "Không có socola Dubai" trước câu hỏi của khách, giờ đang âm thầm bóc tờ giấy đó đi. Đó là tín hiệu cho thấy đống bánh quy socola chất trên kệ đang dần ỉu đi vì chờ chủ nhân.
Ngôi vương của trào lưu không thể vĩnh cửu. Vua chết, vua mới phải lên ngôi.
Vậy thì, rốt cuộc "Món tráng miệng Next" (Tiếp theo) nào sẽ cắm cờ lên vị trí mà hạt dẻ cười Dubai để lại?
Tôi không phải thầy bói, nhưng phân tích gia phả Trend Hàn Quốc thì cũng thấy lờ mờ.
Kẻ nào phù hợp với "3 nguyên tắc món ăn vặt K-Trend" sau đây sẽ là cầu thủ tiếp theo.
Nguyên tắc 1: Tên phải lạ và mang hơi hướng nước ngoài
Trước tiên cái tên phải sang sang tí.
Tiếng Hàn chân phương như 'Bánh mật', 'Bánh kem' là không được. Phát âm phải hơi líu lưỡi tí, hoặc phải khiến người ta hỏi "Cái đấy của nước nào?" mới đạt chuẩn.
Ứng cử viên mạnh nhất là "Kaymak" của Thổ Nhĩ Kỳ.
Nhờ thầy Baek Jong-won khen ngợi hết lời là "Hương vị thiên đường" nên độ nhận diện đã có. Món kem dẻo được làm từ váng sữa đông đặc này quá đủ để bắn hạ vị giác của chúng ta - "Dân tộc của chất béo". Chỉ là chưa được đại chúng hóa (Cửa hàng tiện lợi hóa) thôi, khoảnh khắc "Bánh kẹp Kaymak phiên bản cửa hàng tiện lợi" ra mắt, thời hoàng kim thứ 2 sẽ tới.
"Kẹo dẻo Thụy Điển" (Swedish Candy) đến từ Bắc Âu cũng là ngựa ô.
Tiếng nhai của mấy chị Tây trên TikTok nghe đã tai kinh khủng. Cái kết cấu kỳ lạ nằm giữa Marshmallow và kẹo dẻo ấy. Nếu Bánh quy Dubai thắng nhờ "Độ giòn", thì tiếp theo có thể là thời của "Độ dai dẳng" mà răng không xuyên thủng được.
Nguyên tắc 2: Calo phải là quả bom (feat. S'more)
Người Hàn nhiều stress lắm. Mấy món toàn rau hay Zero Calo không tạo thành trend được.
Phải là sự kết hợp "Đường + Chất béo" chí mạng đến mức não phải gửi cảnh báo "Ăn thế này là chết đấy" thì mới được.
Thế nên hãy chú ý đến "S'more".
Món ăn vặt của quỷ dữ kẹp marshmallow nướng chảy cùng socola vào giữa bánh quy giòn ở trại cắm trại. Visual marshmallow kéo dài như phô mai là góc quay hoàn hảo cho video ngắn.
Gần đây "Dip Churros" (Churros chấm) cũng không vừa.
Churros rắc đường thường thì chán phèo. Hành động cầm cái Churros mới chiên nóng hổi chấm 'ngập' vào sốt socola đặc quánh hay sốt phô mai. Điểm giao thoa giữa khoái cảm "Chấm ăn" và cảm giác tội lỗi của bom calo, trào lưu tiếp theo đang ẩn nấp ngay đó.
Nguyên tắc 3: Dù là cái gì đến, chúng ta cũng sẽ lại xếp hàng
Thực ra cầu thủ tiếp theo là Kaymak, S'more, hay một món chiên không tên nào đó từ Nam Mỹ không quan trọng. Quan trọng là "Tư thế của chúng ta".
Chúng ta đã sẵn sàng để xếp hàng rồi.
Ví đã mở, app Instagram đã bật, và đôi chân thì khỏe mạnh.
Nếu ngày mai một Influencer nổi tiếng bảo: "Đây là đá chiên của dân du mục Mông Cổ ăn, ngoài cứng trong ẩm, một ngày chỉ bán 50 cái thôi" thì sao?
Tôi dám cá là cuối tuần này trước cửa Hongdae sẽ có hàng người dài 1km chờ mua 'Đá Mông Cổ'. Trên Danggeun Market sẽ có bài "Tìm mua đá".
Trò đuổi bắt mang tên Trend
Chúng ta không tìm kiếm hương vị mới. Chúng ta chỉ không chịu nổi "Sự nhàm chán" thôi.
Vị ngọt hôm qua trở thành sự quen thuộc hôm nay, và thành sự nhàm chán ngày mai. Thế nên chúng ta đang chơi trò đuổi bắt, liên tục lang thang tìm kiếm kích thích mới, kết cấu mới, và đối tượng xếp hàng mới.
Nên là các bạn ơi, chưa ăn được Bánh quy Dubai thì đừng sốt ruột quá.
Đằng nào thì chuyến xe buýt đó cũng đi rồi, hoặc sắp đến bến cuối rồi.
Thay vào đó hãy buộc chặt dây giày và khởi động đi.
Sớm muộn gì một "Thằng mới" tên lạ hoắc và calo khủng khiếp bay từ đâu đó trên trái đất sẽ gõ cửa cửa hàng tiện lợi thôi. Lúc đó người chạy đến đầu tiên và xếp hàng sẽ là người chiến thắng của khu vực này.
Sẵn sàng chưa? Cầu thủ tiếp theo đang bước vào bệ đánh bóng kìa.
Chương 19. Trào lưu xoay vòng, nhưng khẩu vị của tôi thì còn mãi
: Tìm kiếm hương vị mình thực sự thích, chứ không phải thứ người khác ăn
Sau cơn bão lớn, biển lại lặng.
Cơn bão Kẹo hồ lô, siêu bão Dubai càn quét qua bàn ăn của chúng ta rồi cũng sẽ lặng yên. Kệ hàng cửa hàng tiện lợi lại được lấp đầy bởi những món mới khác.
Sau khi cơn bão đi qua, trên bàn tay trơ trọi của bạn còn lại cái gì?
Là chiếc bánh quy bạn mua vì ai cũng bảo ngon, hay là chiếc "Bánh đậu đỏ" cục mịch nhưng quen thuộc mà bạn vốn thích từ đầu?
Chúng ta đã quá bận rộn đuổi theo trào lưu.
Phải ăn trước người khác, phải chụp ảnh đẹp hơn, phải nhai nuốt kể cả cưỡng ép để tham gia câu chuyện. Nhưng giờ là lúc tạm nín thở, và hỏi cái lưỡi và cái dạ dày của mình một cách nghiêm túc.
"Cơ mà, mày thấy cái đó ngon thật à?"
Vị ngon Thuật toán chọn vs Vị ngon Lưỡi ghi nhớ
Chúng ta đang sống trong thế giới đáng sợ.
Thuật toán YouTube và Instagram gí video vào mặt và bảo "Mày muốn ăn cái này đúng không?" trước cả khi tôi thấy đói. Chúng ta như bị thôi miên, lầm tưởng "Ơ? Hình như mình muốn ăn cái đó" và bấm nút đặt hàng. Đây là "Cảm giác thèm ăn bị tiêm nhiễm".
Nhưng "Gu" (Taste) thực sự không phải là thuật toán, mà là dữ liệu tích lũy trong cơ thể và ký ức của tôi.
Món 'Sujebi kim chi' (Bánh canh kim chi) bỗng dưng nghĩ đến vào ngày mưa tầm tã.
Lòng đỏ trứng lòng đào của món 'Trứng ốp la' lén mẹ chiên ăn sau khi tăng ca về.
'Mì ly' của thương hiệu nào đó mà mình tìm kiếm như zombie sau ngày uống say.
Mấy cái này chẳng thành trend, đăng lên Insta thì bị chê là "cái gì đây?" vì quá quê mùa. Nhưng khoảnh khắc chạm vào đầu lưỡi, đó là những món ăn ôm ấp linh hồn tôi thoải mái nhất. Chúng ta gọi đó là "Soul Food" (Món ăn linh hồn).
Trend có hạn sử dụng, nhưng Gu thì không có hạn sử dụng.
Dũng khí cầm lấy chiếc bánh đậu đỏ
Tôi đến cửa hàng tiện lợi.
Bên trái còn đúng một cái bánh quy mới giá 4.500 won từng gây cháy hàng, bên phải là bánh đậu đỏ 1.500 won.
Ánh nhìn của người xung quanh, số Like trên SNS, cái danh hiệu Trend Setter... bóc hết mấy cái lon quân hàm đó đi, nếu chỉ được chọn "thứ lưỡi tôi muốn ngay bây giờ", bạn sẽ chọn cái gì?
Cái tâm thế dám đường hoàng cầm lấy chiếc bánh đậu đỏ khi người khác đổ xô đi mua bánh quy.
"Bọn mày ăn theo trend à? Tao ăn theo khẩu vị."
Đây mới là "Tính chủ thể của ẩm thực" chân chính, và là thái độ của người lớn có chính kiến.
Người khác cười nhạo "Ê, giờ ai còn ăn mấy cái quê mùa đấy?" cũng mặc kệ. Miệng tôi thấy ngon là được. Không có gì ngu ngốc bằng việc hy sinh vị giác của mình để vừa lòng khẩu vị người khác.
Gu là ngôn ngữ chắc chắn nhất giải thích về Tôi
Cuối cùng, thứ chúng ta ăn chính là bản thân chúng ta (You are what you eat).
Người ngày nào cũng chỉ ăn theo món hot trend người khác ăn, có khi là người sống cuộc đời của người khác mà không có màu sắc của riêng mình.
Ngược lại, người không quan tâm trend, dám nói "Tao thích trà Ssanghwa nóng ngay cả giữa mùa hè", "Tao thích dưa chuột giòn hơn kẹo hồ lô". Người biết rõ mình thích gì ghét gì, và biết tôn trọng điều đó thật quyến rũ.
Tìm kiếm gu ăn uống không chỉ đơn giản là hành vi ăn cái gì ngon, mà là "Quá trình khám phá con người mang tên Tôi".
Tôi nhạy cảm với vị mặn hay khoan dung với vị ngọt, tôi thích đồ giòn hay đồ mềm nhũn. Thu thập những dữ liệu vụn vặt này, tôi sẽ biết mình được an ủi trong tình huống nào và cảm thấy hạnh phúc vào khoảnh khắc nào.
Trend đi qua, nhưng Khẩu vị ở lại
Cơn sốt Bánh quy Dubai dẻo sắp tàn rồi. Rồi cái khác sẽ đến.
Nhưng dù bao nhiêu con sóng xô đến rồi rút đi, thứ cuối cùng còn lại trên bàn ăn của bạn là "Hương vị bạn thực sự yêu thương".
Thế nên làm ơn, đừng đánh mất khẩu vị của mình trong cơn lũ trào lưu.
Mặc kệ thế giới nói gì, nếu sự an ủi bạn cần nhất đêm nay là bát mì gói, thì đừng chần chừ mà bắc nước lên.
Một cuộn Kimbap hợp miệng tôi còn là hàng hiệu cao cấp hơn cả nhà hàng Michelin người ta xếp hàng rồng rắn.
Vì đó là hương vị chân thật bất biến, chỉ dành riêng cho bạn.
[Lời kết]
Tựa đề: Rốt cuộc thì ăn cũng là để hạnh phúc mà
Không ăn được cái bánh quy hot trend cũng chẳng sao. Bữa cơm bạn ăn hôm nay mới là quý giá nhất.
"Ting ting-."
Tôi lại mở cửa cửa hàng tiện lợi bước ra. Tay tôi trống không.
Khi chủ quán làm mặt ái ngại bảo "Hết sạch rồi", nếu là ngày xưa chắc tôi thở dài như trời sập. Chắc tôi sẽ lục tung chợ đồ cũ Danggeun, rồi đắn đo xem có nên chạy sang cửa hàng tiện lợi phường bên cạnh không.
Nhưng hôm nay tôi chỉ cười khẩy một cái.
Không khí đêm lạnh thật. Đút tay không vào túi áo đi bộ về nhà, tự dưng tôi nghĩ.
'Ừ thì, cái bánh quy thôi mà. Không có thì thôi, về nhà nấu gói mì ăn vậy.'
Chúng ta đã đi một quãng đường thật dài qua cuốn sách này.
Bắt đầu từ thành phố sa mạc Dubai, đi qua con phố dính dấp đường của Kẹo hồ lô, xuyên qua mùi dầu mỡ chiên Yakgwa và hàng người xếp hàng dài trước tiệm Bagel để đến đây.
Trong hành trình đó, chúng ta liên tục phát cuồng, sốt ruột, rồi lại reo hò.
Để tìm kiếm cái kết cấu tê dại làm bùng nổ dopamine, để không bị tụt hậu so với người khác, hay để được an ủi cho một ngày khắc nghiệt.
Nhưng giờ tôi thú nhận nhé, thứ thực sự nuôi sống tôi không
'LLM으로 뽑은 잡지식' 카테고리의 다른 글
| 오늘도 두쫀쿠를 찾아 헤매는 당신에게 (1) | 2026.01.18 |
|---|---|
| To You, Who Are Searching for the "Dubai Chewy Cookie" Today (1) | 2026.01.18 |
| 오늘도 두쫀쿠를 찾아 헤매는 당신에게 (1) | 2026.01.18 |
| Ministral 3 기술 보고서 (0) | 2026.01.17 |
| 미국의 AI 실행 계획 (AMERICA’S AI ACTION PLAN) (1) | 2026.01.17 |